Anticancer Potential of Diiron Vinyliminium Complexes.

complexes cytotoxicity iron metal-based drugs vinyliminium ligands

Journal

Chemistry (Weinheim an der Bergstrasse, Germany)
ISSN: 1521-3765
Titre abrégé: Chemistry
Pays: Germany
ID NLM: 9513783

Informations de publication

Date de publication:
22 Nov 2019
Historique:
received: 24 06 2019
revised: 20 07 2019
pubmed: 24 8 2019
medline: 24 8 2019
entrez: 24 8 2019
Statut: ppublish

Résumé

Although ferrocene derivatives have attracted considerable attention as possible anticancer agents, the medicinal potential of diiron complexes has remained largely unexplored. Herein, we describe the straightforward multigram-scale synthesis and the antiproliferative activity of a series of diiron cyclopentadienyl complexes containing bridging vinyliminium ligands. IC

Identifiants

pubmed: 31441186
doi: 10.1002/chem.201902885
doi:

Types de publication

Journal Article

Langues

eng

Sous-ensembles de citation

IM

Pagination

14801-14816

Informations de copyright

© 2019 Wiley-VCH Verlag GmbH & Co. KGaA, Weinheim.

Références

 
N. P. E. Barry, P. J. Sadler, Chem. Commun. 2013, 49, 5106-5131;
A.-L. Lainé, C. Passirani, Curr. Opin. Pharmacol. 2012, 12, 420-426;
U. Jungwirth, C. R. Kowol, B. K. Keppler, C. G. Hartinger, W. Berger, P. Heffeter, Antioxid. Redox Signaling 2011, 15, 1085-1127.
 
D. Gibson, Dalton Trans. 2009, 10681-10689;
M. S. Robilalrd, J. Reedijk, Encyclopedia of Inorganic and Bioinorganic Chemistry, Wiley, 2011, DOI https://doi.org/10.1002/9781119951438.eibc0178;
M. G. Apps, E. H. Y. Choi, N. J. Wheate, Endocr.-Relat. Cancer 2015, 22, R219-R233;
S. Dasari, P. B. Tchounwou, Eur. J. Pharmacol. 2014, 740, 364-378.
 
R. Oun, Y. E. Moussa, N. J. Wheate, Dalton Trans. 2018, 47, 6645-6653;
Y. Min, C.-Q. Mao, S. Chen, G. Ma, J. Wang, Y. Liu, Angew. Chem. Int. Ed. 2012, 51, 6742-6747;
Angew. Chem. 2012, 124, 6846-6851.
 
T. C. Johnstone, K. Suntharalingam, S. J. Lippard, Chem. Rev. 2016, 116, 3436-3486;
P. Zhang, P. J. Sadler, J. Organomet. Chem. 2017, 839, 5-14;
C. S. Allardyce, P. J. Dyson, Dalton Trans. 2016, 45, 3201-3209;
M. Marloye, G. Berger, M. Gelbcke, F. Dufrasne, Future Med. Chem. 2016, 8, 2263-2286;
I. Bratsos, T. Gianferrara, E. Alessio, C. G. Hartinger, M. A. Jakupec, B. K. Keppler, Bioinorganic Medicinal Chemistry (Ed.: E. Alessio), Wiley-VCH, Weinheim, 2011, pp. 151-174;
P. Štarha, Z. Trávníček, Coord. Chem. Rev. 2019, 395, 130-145;
C. Santini, M. Pellei, V. Gandin, M. Porchia, F. Tisato, C. Marzano, Chem. Rev. 2014, 114, 815-862;
M. N. Alam, F. Huq, Coord. Chem. Rev. 2016, 316, 36-67;
R. Alberto, C. Biot, A. Casini, D. Dive, P. J. Dyson, S. Gibaud, A. Habtermariam, C. G. Hartinger, E. A. Hillard, M. Hogan, G. Jaouen, B. E. Mann, E Meggers, S. P. Mulcahy, A. A. Nazarov, N. Metzler-Nolte, A. M. Pizarro, P. J. Sadler, M. Tacke, A. Vessieres, Topics in Organometallic Chemistry, Vol. 32, Springer, Berlin, 2010.
 
X. Wang, X. Wang, Z. Guo, Acc. Chem. Res. 2015, 48, 2622-2631;
L. Bai, C. Gao, Q. Liu, C. Yu, Z. Zhang, L. Cai, B. Yang, Y. Qian, J. Yang, X. Liao, Eur. J. Med. Chem. 2017, 140, 349-382;
P. Štarha, J. Vančo, Z. Trávníček, Coord. Chem. Rev. 2019, 380, 103-135;
D. Gibson, J. Inorg. Biochem. 2019, 191, 77-84;
Z. Wang, Z. Deng, G. Zhu, Dalton Trans. 2019, 48, 2536-2544;
K. Mitra, Dalton Trans. 2016, 45, 19157-19171.
 
E. Y. Tshuva, J. A. Ashenhurst, Eur. J. Inorg. Chem. 2009, 2203-2218;
E. Y. Tshuva, D. Peri, Coord. Chem. Rev. 2009, 253, 2098-2115;
J. Ceballos-Torres, P. Virag, M. Cenariu, S. Prashar, M. Fajardo, E. Fischer-Fodor, S. Gomez-Ruiz, Chem. Eur. J. 2014, 20, 10811-10828;
M. Grützke, T. Zhao, T. A. Immel, T. Huhn, Inorg. Chem. 2015, 54, 6697-6706.
 
S. Thota, D. A. Rodrigues, D. C. Crans, E. J. Barreiro, J. Med. Chem. 2018, 61, 5805-5821;
L. Zeng, P. Gupta, Y. Chen, E. Wang, L. Ji, H. Chao, Z.-S. Chen, Chem. Soc. Rev. 2017, 46, 5771-5804;
E. Alessio, Eur. J. Inorg. Chem. 2017, 1549-1560;
A. Weiss, R. H. Berndsen, M. Dubois, C. Müller, R. Schibli, A. W. Griffioen, P. J. Dyson, P. Nowak-Sliwinska, Chem. Sci. 2014, 5, 4742-4748;
S. M. Meier-Menches, C. Gerner, W. Berger, C. G. Hartinger, B. K. Keppler, Chem. Soc. Rev. 2018, 47, 909-928;
A. A. Nazarov, C. G. Hartinger, P. J. Dyson, J. Organomet. Chem. 2014, 751, 251-260.
 
B. Bertrand, M. A. O'Connell, Z. A. E. Waller, M. Bochmann, Chem. Eur. J. 2018, 24, 3613-3622;
T. Zou, C. T. Lum, C.-N. Lok, J.-J. Zhang, C.-M. Che, Chem. Soc. Rev. 2015, 44, 8786-8801;
M. P. Chrysouli, C. N. Banti, N. Kourkoumelis, N. Panayiotou, G. S. Markopoulos, A. J. Tasiopoulos, S. K. Hadjikakou, J. Inorg. Biochem. 2018, 179, 107-120;
M. Mora, M. C. Gimeno, R. Visbal, Chem. Soc. Rev. 2019, 48, 447-462;
T. Lazarević, A. Rilak, Z. D. Bugarcic, Eur. J. Med. Chem. 2017, 142, 8-31;
B. Bertrand, A. Casini, Dalton Trans. 2014, 43, 4209-4219.
 
A. Zamora, G. Vigueras, V. Rodríguez, M. D. Santana, J. Ruiz, Coord. Chem. Rev. 2018, 360, 34-76;
Z. Liu, P. J. Sadler, Acc. Chem. Res. 2014, 47, 1174-1185;
Z. Liu, A. Habtemariam, A. M. Pizarro, S. A. Fletcher, A. Kisova, O. Vrana, L. Salassa, P. C. A. Bruijnincx, G. J. Clarkson, V. Brabec, P. J. Sadler, J. Med. Chem. 2011, 54, 3011-3026;
V. Venkatesh, R. Berrocal-Martin, C. J. Wedge, I. Romero-Canelon, C. Sanchez-Cano, J. Song, J. P. C. Coverdale, P. Zhang, G. J. Clarkson, A. Habtemariam, S. W. Magennis, R. J. Deeth, P. J. Sadler, Chem. Sci. 2017, 8, 8271-8278.
B. Dominelli, J. D. G. Correia, F. E. Kuehn, J. Organomet. Chem. 2018, 866, 153-164.
 
M. Galanski, B. K. Keppler, Anti-Cancer Agents Med. Chem. 2007, 7, 55-73;
C. Caporale, M. Massi, Coord. Chem. Rev. 2018, 363, 71-91;
G. Süss-Fink, J. Organomet. Chem. 2014, 751, 2-19.
 
Z. H. Siddik, Oncogene 2003, 22, 7265-7279;
B. S. Murray, M. V. Babak, C. G. Hartinger, P. J. Dyson, Coord. Chem. Rev. 2016, 306, 86-114;
C. Scolaro, A. Bergamo, L. Brescacin, R. Delfino, M. Cocchietto, G. Laurenczy, T. J. Geldbach, G. Sava, P. J. Dyson, J. Med. Chem. 2005, 48, 4161-4171;
S. Ahmad, Polyhedron 2017, 138, 109-124;
Z. Adhireksan, G. E. Davey, P. Campomanes, M. Groessl, C. M. Clavel, H. Yu, A. A. Nazarov, C. H. F. Yeo, W. H. Ang, P. Dröge, U. Rothlisberger, P. J. Dyson, C. A. Davey, Nat. Commun. 2014, 5, 3462.
A. Levina, D. C. Crans, P. A. Lay, Coord. Chem. Rev. 2017, 352, 473-498.
H. S. Oberoi, N. V. Nukolova, A. V. Kabanov, T. K. Bronich, Adv. Drug Delivery Rev. 2013, 65, 1667-1685.
W. Kaim, B. Schwederski, A. Klein, Bioinorganic Chemistry: Inorganic Elements in the Chemistry of Life, 2nd ed., Wiley, Chichester, 2013.
 
A. Pilon, P. Gírio, G. Nogueira, F. Avecilla, H. Adams, J. Lorenzo, M. H. Garcia, A. Valente, J. Organomet. Chem. 2017, 852, 34-42;
P. R. Florindo, D. M. Pereira, P. M. Borralho, C. M. P. Rodrigues, M. F. M. Piedade, A. C. Fernandes, J. Med. Chem. 2015, 58, 4339-4347;
A. Valente, A. M. Santos, L. Côrte-Real, M. P. Robalo, V. Moreno, M. Font-Bardia, T. Calvet, J. Lorenzo, M. H. Garcia, J. Organomet. Chem. 2014, 756, 52-60.
W. A. Wani, U. Baig, S. Shreaz, R. A. Shiekh, P. F. Iqbal, E. Jameel, A. Ahmad, S. H. Mohd-Setapar, M. Mushtaque, L. T. Hun, New J. Chem. 2016, 40, 1063-1090.
 
M. Patra, G. Gasser, Nat. Rev. Chem. 2017, 1, 0066;
S. S. Braga, A. M. S. Silva, Organometallics 2013, 32, 5626-5639.
 
G. Jaouen, A. Vessières, S. Top, Chem. Soc. Rev. 2015, 44, 8802-8817;
Y. Wang, P. M. Dansette, P. Pigeon, S. Top, M. J. McGlinchey, D. Mansuy, G. Jaouen, Chem. Sci. 2018, 9, 70-78.
Y. Wang, M.-A. Richard, S. Top, P. M. Dansette, P. Pigeon, A. Vessières, D. Mansuy, G. Jaouen, Angew. Chem. Int. Ed. 2016, 55, 10431-10434;
Angew. Chem. 2016, 128, 10587-10590.
O. Buriez, J. M. Heldt, E. Labb, A. Vessières, G. Jaouen, C. Amatore, Chem. Eur. J. 2008, 14, 8195-8203.
 
M. E. García, D. García-Vivó, A. Ramos, M. A. Ruiz, Coord. Chem. Rev. 2017, 330, 1-36;
L. Busetto, P. M. Maitlis, V. Zanotti, Coord. Chem. Rev. 2010, 254, 470-486.
See for instance:
P. Lang, M. Schwalbe, Chem. Eur. J. 2017, 23, 17398-17412;
K. P. Chiang, S. M. Bellows, W. W. Brennessel, P. L. Holland, Chem. Sci. 2014, 5, 267-274;
J. P. McInnis, M. Delferro, T. J. Marks, Acc. Chem. Res. 2014, 47, 2545-2557;
G.-H. Huang, J.-M. Li, J.-J. Huang, J.-D. Lin, G. J. Chuang, Chem. Eur. J. 2014, 20, 5240-5243;
B. S. Natinsky, C. Liu, Nat. Chem. 2019, 11, 200-201.
“[FeFe]-Hydrogenase”: K. D. Swanson, D. O. Ortillo, J. B. Broderick, J. W. Peters in Encyclopedia of Inorganic and Bioinorganic Chemistry, 2nd ed., Wiley, Hoboken, 2011.
Selected references:
F. Marchetti, Eur. J. Inorg. Chem. 2018, 3987-4003; and references therein.
P. Tong, D. Yang, Y. Li, B. Wang, J. Qu, Organometallics 2015, 34, 3571-3576;
Y. Chen, L. Liu, Y. Peng, P. Chen, Y. Luo, J. Qu, J. Am. Chem. Soc. 2011, 133, 1147-1149;
J. He, C.-L. Deng, Y. Li, Y.-L. Li, Y. Wu, L.-K. Zou, C. Mu, Q. Luo, B. Xie, J. Wei, Organometallics 2017, 36, 1322-1330;
A. Boni, T. Funaioli, F. Marchetti, G. Pampaloni, C. Pinzino, S. Zacchini, Organometallics 2011, 30, 4115-4122;
M. A. Alvarez, M. E. García, R. González, M. A. Ruiz, Organometallics 2013, 32, 4601-4611.
G. Agonigi, M. Bortoluzzi, F. Marchetti, G. Pampaloni, S. Zacchini, V. Zanotti, Eur. J. Inorg. Chem. 2018, 960-971.
 
V. G. Albano, L. Busetto, F. Marchetti, M. Monari, S. Zacchini, V. Zanotti, Organometallics 2003, 22, 1326-1331;
V. G. Albano, L. Busetto, F. Marchetti, M. Monari, S. Zacchini, V. Zanotti, J. Organomet. Chem. 2004, 689, 528-538.
 
L. Busetto, F. Marchetti, S. Zacchini, V. Zanotti, E. Zoli, J. Organomet. Chem. 2005, 690, 348-357;
V. G. Albano, L. Busetto, F. Marchetti, M. Monari, S. Zacchini, V. Zanotti, Z. Naturforsch. B 2007, 62, 427-438.
Recent references include:
K. Chai, W. Kuang, Z. Lan, L. Zhang, Y. Jiang, T. Han, J. Niu, J. Wang, X. Duan, J. Inorg. Biochem. 2019, 192, 17-24;
O. A. Lenis-Rojas, M. P. Robalo, A. I. Tomaz, A. Carvalho, A. R. Fernandes, F. Marques, M. Folgueira, J. Yáñez, D. Vázquez-García, M. López Torres, A. Fernández, J. J. Fernández, Inorg. Chem. 2018, 57, 13150-13166;
H. Zhang, L. Guo, Z. Tian, M. Tian, S. Zhang, Z. Xu, P. Gong, X. Zheng, J. Zhao, Z. Liu, Chem. Commun. 2018, 54, 4421-4424;
J. Castro, E. Manrique, M. Bravo, M. Vilanova, A. Benito, X. Fontrodona, M. Rodríguez, I. Romero, J. Inorg. Biochem. 2018, 182, 124-132;
T. T. Fong, C. N. Lok, C. Y. Chung, Y. M. Fung, P. K. Chow, P. K. Wan, C. M. Che, Angew. Chem. Int. Ed. 2016, 55, 11935-11939;
Angew. Chem. 2016, 128, 12114-12118.
G. Ciancaleoni, S. Zacchini, V. Zanotti, F. Marchetti, Organometallics 2018, 37, 3718-3731.
 
S. G. Eaves, D. S. Yufit, B. W. Skelton, J. A. K. Howard, P. J. Low, Dalton Trans. 2015, 44, 14341-14348;
J. Ruiz, D. Sol, M. A. Mateo, M. Vivanco, Dalton Trans. 2018, 47, 6279-6282;
V. G. Albano, S. Bordoni, L. Busetto, F. Marchetti, M. Monari, V. Zanotti, J. Organomet. Chem. 2003, 684, 37-43.
 
L. Busetto, V. Zanotti, J. Organomet. Chem. 2005, 690, 5430-5440;
F. Marchetti, S. Zacchini, V. Zanotti, Organometallics 2015, 34, 3658-3664.
 
F. Marchetti, S. Zacchini, V. Zanotti, Chem. Commun. 2015, 51, 8101-8104;
R. Mazzoni, F. Marchetti, A. Cingolani, V. Zanotti, Inorganics 2019, 7, 25.
 
T. Rundlöf, M. Mathiasson, S. Bekiroglu, B. Hakkarainen, T. Bowden, T. Arvidsson, J. Pharm. Biomed. Anal. 2010, 52, 645-651;
L. Biancalana, L. K. Batchelor, T. Funaioli, S. Zacchini, M. Bortoluzzi, G. Pampaloni, P. J. Dyson, F. Marchetti, Inorg. Chem. 2018, 57, 6669-6685.
For a comparative view of solubility values of KCl, respectively in H2O and D2O see: A. A. Sunier, J. Baumbach, J. Chem. Eng. Data 1976, 21, 335-336.
 
J. Zhao, S. Gou, F. Liu, Chem. Eur. J. 2014, 20, 15216-15225;
R. Gust, R. Krauser, B. Schmid, H. Schönenberger, Inorg. Chim. Acta 1996, 250, 203-218;
R. Gust, R. Krauser, B. Schmid, H. Schönenberger, Arch. Pharm. 1998, 331, 27-35.
Solubility of cisplatin in H2O is estimated to be 3 g L−1 (ref. [4e]).
F. Marchetti, S. Zacchini, V. Zanotti, Organometallics 2018, 37, 107-115.
G. Agonigi, G. Ciancaleoni, T. Funaioli, S. Zacchini, F. Pineider, C. Pinzino, G. Pampaloni, V. Zanotti, F. Marchetti, Inorg. Chem. 2018, 57, 15172-15186.
W. G. Kirlin, J. Cai, S. A. Thompson, D. Diaz, T. J. Kavanagh, D. P. Jones, Free Radical Biol. Med. 1999, 27, 1208-1218.
 
L. Busetto, F. Marchetti, S. Zacchini, V. Zanotti, Organometallics 2005, 24, 2297-2306;
L. Busetto, F. Marchetti, M. Salmi, S. Zacchini, V. Zanotti, Eur. J. Inorg. Chem. 2008, 2437-2447;
F. Marchetti, S. Zacchini, V. Zanotti, Eur. J. Inorg. Chem. 2012, 2456-2463.
V. G. Albano, L. Busetto, F. Marchetti, M. Monari, S. Zacchini, V. Zanotti, J. Organomet. Chem. 2006, 691, 4234-4243.
IR spectro-electrochemical experiments could not be satisfyingly carried out in aqueous medium, due to limited solubility and restricted IR spectral window.
B. S. Murray, L. Menin, R. Scopelliti, P. J. Dyson, Chem. Sci. 2014, 5, 2536-2545.
H. Chen, J. A. Parkinson, R. E. Morris, P. J. Sadler, J. Am. Chem. Soc. 2003, 125, 173.
S. P. Sau, P. Kumar, P. K. Sharma, P. J. Hrdlicka, Nucleic Acids Res. 2012, 40, e162.
 
R. F. S. Lee, L. Menin, L. Patiny, D. Ortiz, P. J. Dyson, Anal. Chem. 2017, 89, 11985-11989;
L. Biancalana, A. Pratesi, F. Chiellini, S. Zacchini, T. Funaioli, C. Gabbiani, F. Marchetti, New J. Chem. 2017, 41, 14574-14588.
F°/F=ratio between fluorescence value at the zero addition and at the i-th addition of the quencher; KSV=Stern-Volmer constant see Table S3 in the Supporting Information; total molar concentration of quencher Ccompound.
P. D. Ross, S. Subramanian, Biochemistry 1981, 20, 3096-3102.
V. G. Albano, L. Busetto, F. Marchetti, M. Monari, S. Zacchini, V. Zanotti, J. Organomet. Chem. 2005, 690, 837-846.
F. Menges, “Spectragryph: Optical Spectroscopy Software”, Version 1.2.5, @ 2016-2017, http://www.effemm2.de/spectragryph.
G. R. Fulmer, A. J. M. Miller, N. H. Sherden, H. E. Gottlieb, A. Nudelman, B. M. Stoltz, J. E. Bercaw, K. I. Goldberg, Organometallics 2010, 29, 2176-2179.
W. Willker, D. Leibfritz, R. Kerssebaum, W. Bermel, Magn. Reson. Chem. 1993, 31, 287-292.
N. M. Rice, H. M. N. H. Irving, M. A. Leonard, Pure Appl. Chem. 1993, 65, 2373-2396.
“Voltammetry at Glassy Carbon Electrodes”: M. Gross, J. Jordan, Pure Appl. Chem. 1984, 56, 1095-1129.
M. Krejčik, M. Daněk, F. Hartl, J. Electroanal. Chem. 1991, 317, 179-187.
G. M. Sheldrick, SADABS-2008/1, Bruker AXS Area Detector Scaling and Absorption Correction, Bruker AXS: Madison, Wisconsin, USA, 2008.
G. M. Sheldrick, Acta Crystallogr. Sect. C 2015, 71, 3-8.
T. Mosmann, J. Immunol. Methods 1983, 65, 55-63.
A. R. Rosenkranz, S. Schmaldienst, K. M. Stuhlmeier, W. Chen, W. Knapp, G. J. Zlabinger, J. Immunol. Methods 1992, 156, 39-45.
T. Biver, F. Secco, M. R. Tinè, M. Venturini, A. Bencini, A. Bianchi, C. Giorgi, J. Inorg. Biochem. 2004, 98, 1531-1538.
G. Felsenfeld, S. Z. Hirschman, J. Mol. Biol. 1965, 13, 407-427.
M. J. Waring, J. Mol. Biol. 1965, 13, 269-282.
S. C. Gill, P. H. von Hippel, Anal. Biochem. 1989, 182, 319-326.

Auteurs

Dalila Rocco (D)

Dipartimento di Chimica e Chimica Industriale, Università di Pisa, Via G. Moruzzi 13, 56124, Pisa, Italy.

Lucinda K Batchelor (LK)

Institut des Sciences et Ingénierie Chimiques, Ecole Polytechnique Fédérale de Lausanne (EPFL), 1015, Lausanne, Switzerland.

Gabriele Agonigi (G)

Dipartimento di Chimica e Chimica Industriale, Università di Pisa, Via G. Moruzzi 13, 56124, Pisa, Italy.

Simona Braccini (S)

Dipartimento di Chimica e Chimica Industriale, Università di Pisa, Via G. Moruzzi 13, 56124, Pisa, Italy.

Federica Chiellini (F)

Dipartimento di Chimica e Chimica Industriale, Università di Pisa, Via G. Moruzzi 13, 56124, Pisa, Italy.

Silvia Schoch (S)

Dipartimento di Chimica e Chimica Industriale, Università di Pisa, Via G. Moruzzi 13, 56124, Pisa, Italy.

Tarita Biver (T)

Dipartimento di Farmacia, Università di Pisa, Via Bonanno 6, 56126, Pisa, Italy.

Tiziana Funaioli (T)

Dipartimento di Chimica e Chimica Industriale, Università di Pisa, Via G. Moruzzi 13, 56124, Pisa, Italy.

Stefano Zacchini (S)

Dipartimento di Chimica Industriale "Toso Montanari", Università di Bologna, Viale Risorgimento 4, 40136, Bologna, Italy.

Lorenzo Biancalana (L)

Dipartimento di Chimica e Chimica Industriale, Università di Pisa, Via G. Moruzzi 13, 56124, Pisa, Italy.

Marina Ruggeri (M)

Dipartimento di Chimica e Chimica Industriale, Università di Pisa, Via G. Moruzzi 13, 56124, Pisa, Italy.

Guido Pampaloni (G)

Dipartimento di Chimica e Chimica Industriale, Università di Pisa, Via G. Moruzzi 13, 56124, Pisa, Italy.

Paul J Dyson (PJ)

Institut des Sciences et Ingénierie Chimiques, Ecole Polytechnique Fédérale de Lausanne (EPFL), 1015, Lausanne, Switzerland.

Fabio Marchetti (F)

Dipartimento di Chimica e Chimica Industriale, Università di Pisa, Via G. Moruzzi 13, 56124, Pisa, Italy.

Classifications MeSH