Synthesis of Triazole-Containing Furanosyl Nucleoside Analogues and Their Phosphate, Phosphoramidate or Phoshonate Derivatives as Potential Sugar Diphosphate or Nucleotide Mimetics.

N-glycosylation cycloaddition reactions nucleoside/nucleotide analogues phosphate bioisosteres triazoles

Journal

ChemPlusChem
ISSN: 2192-6506
Titre abrégé: Chempluschem
Pays: Germany
ID NLM: 101580948

Informations de publication

Date de publication:
08 2020
Historique:
received: 30 05 2020
revised: 16 07 2020
entrez: 7 8 2020
pubmed: 7 8 2020
medline: 7 8 2020
Statut: ppublish

Résumé

The synthesis of stable and potentially bioactive xylofuranosyl nucleoside analogues and potential sugar diphosphate or nucleotide mimetics comprising a 1,2,3-triazole moiety is reported. 3'-O-Methyl-branched N-benzyltriazole isonucleosides were accessed in 5-7 steps and 42-54 % overall yields using a Cu(I)-catalyzed cycloaddition of 3-O-propargyl-1,2-O-isopropylidene-α-D-xylofuranose with benzyl azide as key step. Related isonucleotides were obtained by 5-O-phosphorylation of acetonide-protected 3-O-propargyl xylofuranose and further "click" cycloaddition or by Staudinger-phosphite reaction of a 5-azido N-benzyltriazole isonucleoside. Hydroxy-, amino- or bromomethyl triazole 5'-isonucleosides were synthesized by thermal cycloaddition of 5-azido 3-O-benzyl/dodecyl xylofuranoses with propargyl alcohol, propargylamine or propargyl bromide. Better yields (82-85 %) were obtained when using propargyl alcohol and a high 1,4-regioselectivity was attained with propargyl bromide. Further O/N-phosphorylation or Arbuzov reaction led to (triazolyl)methyl phosphates, phosphoramidates or phosphonates. The latter were converted into uracil nucleoside 5'-(triazolyl)methyl phosphonates as prospective nucleoside diphosphate mimetics.

Identifiants

pubmed: 32757384
doi: 10.1002/cplu.202000424
doi:

Types de publication

Journal Article Research Support, Non-U.S. Gov't

Langues

eng

Sous-ensembles de citation

IM

Pagination

1676-1691

Informations de copyright

© 2020 Wiley-VCH GmbH.

Références

 
L. P. Jordheim, D. Durantel, F. Zoulim, C. Dumontet, Nat. Rev. Drug Discovery 2013, 12, 447-464;
J. Shelton, X. Lu, J. A. Hollenbaugh, J. H. Cho, F. Amblard, R. F. Schinazi, Chem. Rev. 2016, 116, 14379-14455;
W. B. Parker, Chem. Rev. 2009, 109, 2880-2893.
 
V. L. Damaraju, S. Damaraju, J. D. Young, S. A. Baldwin, J. Mackey, M. B. Sawyer, C. E. Cass, Oncogene 2003, 22, 7524-7536;
J. Zhang, F. Visser, K. M. King, S. A. Baldwin, J. D. Young, C. E. Cass, Cancer Metastasis Rev. 2007, 26, 85-110;
K. D. Ibarra, J. K. Pfeiffer, J. Virol. 2009, 83, 4538-4547.
 
C. M. Galmarini, M. L. Clarke, L. Jordheim, C. L. Santos, E. Cros, J. R. Mackey, C. Dumontet, BMC Pharmacol. 2004, 4, 8;
O. H. Temmink, I. V. Bijnsdorp, H.-J. Prins, N. Losekoot, A. D. Adema, K. Smid, R. J. Honeywell, B. Ylstra, P. P. Eijk, M. Fukushima, G. J. Peters, Mol. Cancer Ther. 2010, 9, 1047-1057;
M. I. Besecker, C. L. Furness, D. M. Coen, A. Griffiths, J. Virol. 2007, 81, 8356-8360.
 
M. S. Patzak, V. Kari, S. Patil, F. H. Hamdan, R. G. Goetze, M. Brunner, J. Gaedcke, J. Kitz, D. I. Jodrell, F. M. Richards, C. Pilarsky, R. Gruetzmann, P. Rümmele, T. Knösel, E. Hessmann, V. Ellenrieder, S. A. Johnsen, A. Neesse, EBioMedicine 2019, 40, 394-405;
S. A. Hunsucker, J. Spychala, B. S. Mitchell, J. Biol. Chem. 2001, 276, 10498-10504.
 
E. De Clercq, A. Holý, Nat. Rev. Drug Discovery 2005, 4, 928-940;
E. De Clercq, Biochem. Pharmacol. 2011, 82, 99-109;
M.-S. Xie, H.-Y. Niu, G.-R. Qu, H.-M. Guo, Tetrahedron Lett. 2014, 55, 7156-7166.
 
L. S. Jeong, J. A. Lee, Antiviral Chem. Chemother. 2004, 15, 235-250;
M. Bessières, F. Chevrier, V. Roy, L. A. Agrofoglio, Future Med. Chem. 2015, 7, 1809-1828.
G. Romeo, U. Chiacchio, A. Corsaro, P. Merino, Chem. Rev. 2010, 110, 3337-3370.
 
N. M. Xavier, A. Porcheron, D. Batista, R. Jorda, E. Řezníčková, V. Kryštof, M. C. Oliveira, Org. Biomol. Chem. 2017, 15, 4667-4680;
N. M. Xavier, R. G. Pereira, R. Jorda, E. Řezničkova, V. Kryštof, M. C. Oliveira, Pure Appl. Chem. 2017, 89, 1267-1281;
N. M. Xavier, R. Gonçalves-Pereira, R. Jorda, D. Hendrychová, M. C. Oliveira, Pure Appl. Chem. 2019, 91, 1085-1105.
 
J. Štambaský, M. Hocek, P. Kočovský, Chem. Rev. 2009, 109, 6729-6764;
E. De Clercq, J. Med. Chem. 2016, 59, 2301-2311;
K. Temburnikar, K. L. Seley-Radtke, Beilstein J. Org. Chem. 2018, 14, 772-785.
C. R. Wagner, V. V. Iyer, E. J. McIntee, Med. Res. Rev. 2000, 20, 417-451.
 
U. Pradere, E. C. Garnier-Amblard, S. J. Coats, F. Amblard, R. F. Schinazi, Chem. Rev. 2014, 114, 9154-9218;
N. M. Xavier, in Elsevier Reference Module in Chemistry, Molecular Sciences and Chemical Engineering, (Ed.: J. Reedijk), Elsevier, Waltham, MA, 2017, pp. 1-15. DOI: 10.1016/B978-0-12-409547-2.12655-1.
 
M. Winn, R. J. M. Goss, K.-i. Kimura, T. D. H. Bugg, Nat. Prod. Rep. 2010, 27, 279-304;
M. Serpi, V. Ferrari, F. Pertusati, J. Med. Chem. 2016, 59, 10343-10382.
 
S. Schwarz, R. Csuk, A. P. Rauter, Org. Biomol. Chem. 2014, 12, 2446-2456;
N. M. Xavier, S. Schwarz, P. D. Vaz, R. Csuk, A. P. Rauter, Eur. J. Org. Chem. 2014, 2014, 2770-2779;
N. M. Xavier, S. D. Lucas, R. Jorda, S. Schwarz, A. Loesche, R. Csuk, M. C. Oliveira, Synlett 2015, 26, 2663-2672;
D. Batista, S. Schwarz, A. Loesche, R. Csuk, P. J. Costa, M. C. Oliveira, N. M. Xavier, Pure Appl. Chem. 2016, 88, 363-379;
R. Gonçalves-Pereira, M. P. Pereira, S. G. Serra, A. Loesche, R. Csuk, S. Silvestre, P. J. Costa, M. C. Oliveira, N. M. Xavier, Eur. J. Org. Chem. 2018, 2018, 2667-2681;
N. M. Xavier, E. C. de Sousa, M. P. Pereira, A. Loesche, I. Serbian, R. Csuk, M. C. Oliveira, Pharmaceuticals 2019, 12, 103.
 
H.-W. Yu, L.-R. Zhang, J.-C. Zhuo, L.-T. Ma, L.-H. Zhang, Bioorg. Med. Chem. 1996, 4, 609-614;
H.-W. Yu, H.-Y. Zhang, Z.-J. Yang, J.-M. Min, L.-T. Ma, L.-H. Zhang, Pure Appl. Chem. 1998, 70, 435-438.
 
D. M. Huryn, B. C. Sluboski, S. Y. Tam, M. Weigele, I. Sim, B. D. Anderson, H. Mitsuya, S. Broder, J. Med. Chem. 1992, 35, 2347-2354;
J. A. Tino, J. M. Clark, A. K. Field, G. A. Jacobs, K. A. Lis, T. L. Michalik, B. McGeever-Rubin, W. A. Slusarchyk, S. H. Spergel, J. Med. Chem. 1993, 36, 1221-1229;
K. F. Solke, J.-L. Huang, J. W. Russell, V. J. Whiterock, J. E. Sundeen, L. W. Stratton, J. M. Clark, Antiviral Res. 1994, 23, 219-224;
V. Nair, D. G. Piotrowska, M. Okello, J. Vadakkan, Nucleosides Nucleotides Nucleic Acids 2007, 26, 687-690.
S. G. Agalave, S. R. Maujan, V. S. Pore, Chem. Asian J. 2011, 6, 2696-2718.
 
R. Huisgen, Angew. Chem. Int. Ed. Engl. 1963, 2, 565-598;
R. Huisgen, G. Szeimies, L. Möbius, Chem. Ber. 1967, 100, 2494-2507;
C. W. Tornøe, C. Christensen, M. Meldal, J. Org. Chem. 2002, 67, 3057-3064;
V. V. Rostovtsev, L. G. Green, V. V. Fokin, K. B. Sharpless, Angew. Chem. Int. Ed. 2002, 41, 2596-2599;
Angew. Chem. 2002, 114, 2708-2711;
V. D. Bock, H. Hiemstra, J. H. van Maarseveen, Eur. J. Org. Chem. 2006, 2006, 51-68;
M. Meldal, C. W. Tornøe, Chem. Rev. 2008, 108, 2952-3015;
L. Liang, D. Astruc, Coord. Chem. Rev. 2011, 255, 2933-2945;
For a review on the use of Huisgen azide-alkyne cycloaddition reactions in nucleos; ide chemistry, see:
F. Amblard, J. H. Cho, R. F. Schinazi, Chem. Rev. 2009, 109, 4207-4220.
 
M. L. G. Ferreira, L. C. S. Pinheiro, O. A. Santos-Filho, M. D. S. Peçanha, C. Q. Sacramento, V. Machado, V. F. Ferreira, T. M. L. Souza, N. Boechat, Med. Chem. Res. 2014, 23, 1501-1511;
S. K. V. Vernekar, L. Qiu, J. Zhang, J. Kankanala, H. Li, R. J. Geraghty, Z. Wang, J. Med. Chem. 2015, 58, 4016-4028.
 
J.-L. Yu, Q.-P. Wu, Q.-S. Zhang, Y.-H. Liu, Y.-Z. Li, Z.-. M. Zhou, Bioorg. Med. Chem. Lett. 2010, 20, 240-243;
T. Ostrowski, P. Januszczyk, M. Cieslak, J. Kazmierczak-Baranska, B. Nawrot, E. Bartoszak-Adamska, J. Zeidler, Bioorg. Med. Chem. 2011, 19, 4386-4398;
M. Driowya, A. Puissant, G. Robert, P. Auberger, R. Benhida, K. Bougrin, Ultrason. Sonochem. 2012, 19, 1132-1138.
B. Hu, H. Zhao, Z. Chen, C. Xu, J. Zhao, W. Zhao, Molecules 2018, 23, 709.
 
S. Van Poecke, A. Negri, F. Gago, I. Van Daele, N. Solaroli, A. Karlsson, J. Balzarini, S. Van Calenbergh, J. Med. Chem. 2010, 53, 2902-2912;
V. Parmenopoulou, D. S. M. Chatzileontiadou, S. Manta, S. Bougiatioti, P. Maragozidis, D.-N. Gkaragkouni, E. Kaffesaki, A. L. Kantsadi, V. T. Skamnaki, S. E. Zographos b, P. Zounpoulakis, N. A. A. Balatsos, D. Komiotis, D. D. Leonidas, Bioorg. Med. Chem. 2012, 20, 7184-7193;
T. N. Van, A. Hospital, C. Lionne, L. P. Jordheim, C. Dumontet, C. Périgaud, L. Chaloin, S. Peyrottes, Beilstein J. Org. Chem. 2016, 12, 1476-1486;
M. Kozarski, D. Kubacka, B. A. Wojtczak, R. Kasprzyk, M. R. Baranowski, J. Kowalska, Bioorg. Med. Chem. 2018, 26, 191-199.
B. L. Wilkinson, H. Long, E. Sim, A. J. Fairbanks, Bioorg. Med. Chem. Lett. 2008, 18, 6265-6267.
 
H. Isobe, T. Fujino, N. Yamazaki, M. Guillot-Nieckowski, E. Nakamura, Org. Lett. 2008, 10, 3729-3732;
T. Fujino, K. Endo, N. Yamazaki, H. Isobe, Chem. Lett. 2012, 41, 403-405;
For a review, see: H. Isobe, T. Fujino, Chem. Rec. 2014, 14, 41-51.
A. S. Rowan, N. I. Nicely, N. Cochrane, W. A. Wlassoff, A. Claiborne, C. J. Hamilton, Org. Biomol. Chem. 2009, 7, 4029-4036.
A. S. Thompson, G. R. Humphrey, A. M. DeMarco, D. J. Mathre, E. J. J. Grabowski, J. Org. Chem. 1993, 58, 5886-5888.
D. B. Tulshian, A. F. Fundes, M. Czarniecki, Bioorg. Med. Chem. Lett. 1992, 2, 515-518.
S. Hotha, R. I. Anegundi, A. A. Natu, Tetrahedron Lett. 2005, 46, 4585-4588.
X. Creary, A. Anderson, C. Brophy, F. Crowell, Z. Funk, J. Org. Chem. 2012, 77, 8756-8761.
R. I. Anegundi, V. G. Puranik, S. Hotha, Org. Biomol. Chem. 2008, 6, 779-786.
PyMOL Molecular Graphics System, Version 1.2r2, DeLano Scientific LLC, San Carlos, CA (USA), 2009.
Gaussian 09, M. J. Frisch et al, Gaussian, Inc., Wallingford CT, 2016.
U. Niedballa, H. Vorbrüggen, Angew. Chem. Int. Ed. Engl. 1970, 9, 461-462.
R. K. Harris, E. D. Becker, S. M. Cabral de Menezes, R. Goodfellow, P. Granger, Pure Appl. Chem. 2001, 73, 1795-1818.
G. M. Sheldrick, Acta Crystallogr. Sect. A 2015, 71, 3-8.
G. M. Sheldrick, Acta Crystallogr. Sect. C 2015, 71, 3-8.
L. J. Farrugia, J. Appl. Crystallogr. 1999, 32, 837-838.
C. F. Macrae, I. Sovago, S. J. Cottrell, P. T. A. Galek, P. McCabe, E. Pidcock, M. Platings, G. P. Shields, J. S. Stevens, M. Towler, P. A. Wood, J. Appl. Crystallogr. 2020, 53, 226-235.
A. L. Spek, J. Appl. Crystallogr. 2003, 36, 7-13.
C. Adamo, V. Barone, J. Chem. Phys. 1999, 110, 6158-6169.
A. V. Marenich, C. J. Cramer, D. G. Truhlar, J. Phys. Chem. B 2009, 113, 6378-6396.

Auteurs

Andreia Fortuna (A)

Centro de Química Estrutural, Faculdade de Ciências, Universidade de Lisboa, Ed. C8, 5° Piso, Campo Grande, 1749-016, Lisboa, Portugal.
University of Lisboa, Faculty of Sciences, BioISI - Biosystems & Integrative Sciences Institute, Campo Grande, C8 bdg, 1749-016, Lisboa, Portugal.

Paulo J Costa (PJ)

University of Lisboa, Faculty of Sciences, BioISI - Biosystems & Integrative Sciences Institute, Campo Grande, C8 bdg, 1749-016, Lisboa, Portugal.

M Fátima M Piedade (MFM)

Centro de Química Estrutural, Faculdade de Ciências, Universidade de Lisboa, Ed. C8, 5° Piso, Campo Grande, 1749-016, Lisboa, Portugal.
Centro de Química Estrutural, Instituto Superior Técnico, Universidade de Lisboa, Av. Rovisco Pais, 1049-001, Lisboa, Portugal.

M Conceição Oliveira (M)

Centro de Química Estrutural, Instituto Superior Técnico, Universidade de Lisboa, Av. Rovisco Pais, 1049-001, Lisboa, Portugal.

Nuno M Xavier (NM)

Centro de Química Estrutural, Faculdade de Ciências, Universidade de Lisboa, Ed. C8, 5° Piso, Campo Grande, 1749-016, Lisboa, Portugal.

Classifications MeSH