Bone Matrix Non-Collagenous Proteins in Tissue Engineering: Creating New Bone by Mimicking the Extracellular Matrix.

biomimetic scaffolds bone tissue engineering extracellular matrix non-collagenous proteins

Journal

Polymers
ISSN: 2073-4360
Titre abrégé: Polymers (Basel)
Pays: Switzerland
ID NLM: 101545357

Informations de publication

Date de publication:
30 Mar 2021
Historique:
received: 28 02 2021
revised: 18 03 2021
accepted: 20 03 2021
entrez: 3 4 2021
pubmed: 4 4 2021
medline: 4 4 2021
Statut: epublish

Résumé

Engineering biomaterials that mimic the extracellular matrix (ECM) of bone is of significant importance since most of the outstanding properties of the bone are due to matrix constitution. Bone ECM is composed of a mineral part comprising hydroxyapatite and of an organic part of primarily collagen with the rest consisting on non-collagenous proteins. Collagen has already been described as critical for bone tissue regeneration; however, little is known about the potential effect of non-collagenous proteins on osteogenic differentiation, even though these proteins were identified some decades ago. Aiming to engineer new bone tissue, peptide-incorporated biomimetic materials have been developed, presenting improved biomaterial performance. These promising results led to ongoing research focused on incorporating non-collagenous proteins from bone matrix to enhance the properties of the scaffolds namely in what concerns cell migration, proliferation, and differentiation, with the ultimate goal of designing novel strategies that mimic the native bone ECM for bone tissue engineering applications. Overall, this review will provide an overview of the several non-collagenous proteins present in bone ECM, their functionality and their recent applications in the bone tissue (including dental) engineering field.

Identifiants

pubmed: 33808184
pii: polym13071095
doi: 10.3390/polym13071095
pmc: PMC8036283
pii:
doi:

Types de publication

Journal Article Review

Langues

eng

Subventions

Organisme : Fundação para a Ciência e a Tecnologia
ID : SFRH/BD/52478/2014, UID/BIO/04565/2019, PTDC/BTM-BTM/3538/2020

Références

J Biol Chem. 1987 Jul 15;262(20):9702-8
pubmed: 3597437
Int J Organ Transplant Med. 2017;8(4):195-202
pubmed: 29321835
Tissue Eng Part A. 2014 Sep;20(17-18):2463-72
pubmed: 24568607
Materials (Basel). 2018 Nov 21;11(11):
pubmed: 30469365
J Biol Chem. 1999 Jan 15;274(3):1729-35
pubmed: 9880554
Biomaterials. 2012 Mar;33(8):2449-61
pubmed: 22192537
J Dent Res. 2002 Jun;81(6):392-4
pubmed: 12097430
Calcif Tissue Int. 1984 May;36(3):285-90
pubmed: 6205734
Proc Natl Acad Sci U S A. 2001 Apr 10;98(8):4516-21
pubmed: 11287660
J Biomed Mater Res A. 2009 Feb;88(2):295-303
pubmed: 18286641
Cell Biol Int. 2005 Jul;29(7):583-5
pubmed: 15979904
Dent Mater J. 2007 Jul;26(4):487-92
pubmed: 17886451
J Control Release. 2010 Jun 1;144(2):190-5
pubmed: 20184932
Colloids Surf B Biointerfaces. 2019 Jan 1;173:1-8
pubmed: 30261344
Calcif Tissue Int. 1991 Dec;49(6):421-6
pubmed: 1818768
Biomacromolecules. 2020 Jun 8;21(6):1968-1994
pubmed: 32227919
J Biomed Mater Res A. 2013 Feb;101(2):547-54
pubmed: 22926956
J Phys Chem B. 2008 Jul 31;112(30):9151-7
pubmed: 18611047
Bone Miner. 1989 May;6(2):111-23
pubmed: 2670018
Tissue Eng Part A. 2009 Oct;15(10):2917-26
pubmed: 19290802
Injury. 2007 Sep;38 Suppl 4:S3-6
pubmed: 18224731
Eur Biophys J. 2008 Feb;37(2):229-34
pubmed: 17609937
Development. 1993 Dec;119(4):1079-91
pubmed: 8306876
Nat Genet. 2006 Nov;38(11):1310-5
pubmed: 17033621
Biomaterials. 2012 Feb;33(5):1291-302
pubmed: 22088889
Biomaterials. 2013 Apr;34(12):2865-74
pubmed: 23357372
Methods Enzymol. 1994;245:346-69
pubmed: 7760743
Spine (Phila Pa 1976). 2002 Dec 1;27(23):2662-73
pubmed: 12461392
Science. 2010 Jul 30;329(5991):538-41
pubmed: 20576850
Calcif Tissue Int. 2010 Jan;86(1):42-6
pubmed: 19998030
J Endod. 2011 Aug;37(8):1092-7
pubmed: 21763900
Cell Differ. 1987 Sep;21(4):247-54
pubmed: 3304665
Sci Rep. 2018 Sep 26;8(1):14388
pubmed: 30258220
J Biol Chem. 2003 Jul 4;278(27):24874-80
pubmed: 12721295
Cell Mol Life Sci. 2003 Jan;60(1):119-32
pubmed: 12613662
J Biomed Mater Res A. 2005 Dec 15;75(4):855-69
pubmed: 16121356
Biomaterials. 2009 Sep;30(27):4676-86
pubmed: 19520427
Biochem Biophys Res Commun. 2012 Mar 9;419(2):333-8
pubmed: 22342723
J Cell Physiol. 2020 Oct;235(10):7496-7515
pubmed: 32162324
Adv Exp Med Biol. 2015;881:129-42
pubmed: 26545748
Calcif Tissue Int. 1997 Oct;61(4):298-305
pubmed: 9312200
Bone. 2015 Jan;70:66-72
pubmed: 25260931
J Investig Dermatol Symp Proc. 2000 Dec;5(1):61-6
pubmed: 11147677
Biomaterials. 2012 Jul;33(20):5085-93
pubmed: 22510434
J Cell Biochem. 1998;72 Suppl 30-31(S30-31):92-102
pubmed: 29345811
Connect Tissue Res. 2003;44 Suppl 1:33-40
pubmed: 12952171
Colloids Surf B Biointerfaces. 2019 Jan 1;173:816-824
pubmed: 30551297
PLoS One. 2014 May 09;9(5):e95144
pubmed: 24816232
ScientificWorldJournal. 2013 Mar 31;2013:812718
pubmed: 23653530
J Biol Chem. 2004 Mar 19;279(12):11649-56
pubmed: 14699165
J Bone Miner Res. 1992 Aug;7(8):877-85
pubmed: 1442202
Eur J Biochem. 1988 Aug 1;175(2):275-84
pubmed: 3402455
Matrix. 1992 Jun;12(3):197-201
pubmed: 1406453
Nano Lett. 2007 Aug;7(8):2491-8
pubmed: 17645366
Int J Mol Sci. 2015 Apr 07;16(4):7672-81
pubmed: 25853265
Acta Biomater. 2019 Apr 1;88:224-240
pubmed: 30772514
Matrix. 1989 Jan;9(1):49-54
pubmed: 2710032
Int J Oral Sci. 2020 Feb 6;12(1):6
pubmed: 32024822
Histochem J. 1999 Jan;31(1):53-61
pubmed: 10405823
Proc Natl Acad Sci U S A. 1993 Sep 15;90(18):8562-5
pubmed: 8397409
PLoS One. 2014 Jun 17;9(6):e98640
pubmed: 24937602
Physiol Rev. 1989 Jul;69(3):990-1047
pubmed: 2664828
Front Endocrinol (Lausanne). 2019 Dec 20;10:891
pubmed: 31920993
J Biomed Mater Res A. 2010 Mar 1;92(3):1066-77
pubmed: 19301274
J Biomed Mater Res A. 2009 Oct;91(1):92-101
pubmed: 18767061
Nature. 1996 Aug 1;382(6590):448-52
pubmed: 8684484
Curr Pharm Des. 2011;17(25):2663-76
pubmed: 21728982
J Biomed Biotechnol. 2004;2004(2):73-78
pubmed: 15240916
Biomaterials. 2004 Feb;25(5):895-906
pubmed: 14609678
Mol Cell Biol. 2001 Nov;21(22):7817-25
pubmed: 11604516
Biotechnol Bioeng. 2009 Apr 15;102(6):1723-9
pubmed: 19117272
J Biomed Mater Res A. 2015 Jan;103(1):235-42
pubmed: 24616321
Langmuir. 2012 Mar 27;28(12):5387-97
pubmed: 22372823
Biomaterials. 2009 Sep;30(27):4513-21
pubmed: 19501906
J Cell Biol. 1998 Jan 26;140(2):419-30
pubmed: 9442117
Biotechnol Rep (Amst). 2019 May 23;23:e00348
pubmed: 31193885
Nat Med. 2008 Feb;14(2):213-21
pubmed: 18193059
Exp Cell Res. 2000 Aug 1;258(2):342-51
pubmed: 10896785
J Biol Chem. 1991 Aug 25;266(24):15938-43
pubmed: 1874740
Calcif Tissue Int. 2000 Dec;67(6):472-8
pubmed: 11289697
J Tissue Eng Regen Med. 2019 Sep;13(9):1544-1558
pubmed: 31151132
Nat Genet. 1998 Sep;20(1):78-82
pubmed: 9731537
ACS Appl Bio Mater. 2020 Mar 16;3(3):1666-1680
pubmed: 32719827
Nature. 1997 Mar 6;386(6620):78-81
pubmed: 9052783
J Bone Miner Res. 2005 Dec;20(12):2169-77
pubmed: 16294270
J Biomed Mater Res A. 2015 Jun;103(6):2133-40
pubmed: 25346429
Int J Biochem Cell Biol. 2004 Jun;36(6):961-8
pubmed: 15094109
J Biomed Mater Res B Appl Biomater. 2012 Apr;100(3):862-70
pubmed: 22279000
J Mater Chem B. 2016 Nov 14;4(42):6773-6786
pubmed: 28133536
J Biomed Mater Res B Appl Biomater. 2018 Oct;106(7):2565-2575
pubmed: 29316208
Acta Biomater. 2014 Jan;10(1):494-507
pubmed: 24140612
Connect Tissue Res. 1989;22(1-4):17-25; discussion 53-61
pubmed: 2598668
J Clin Invest. 2000 Apr;105(7):915-23
pubmed: 10749571
Proc Natl Acad Sci U S A. 1986 Sep;83(18):6892-6
pubmed: 3489235
J Exp Med. 1978 Apr 1;147(4):1054-64
pubmed: 650151
Biomaterials. 1996 Jan;17(2):175-85
pubmed: 8624394
Adv Drug Deliv Rev. 2015 Apr;84:1-29
pubmed: 25236302
Int J Biol Macromol. 2020 Apr 15;149:51-59
pubmed: 31981668
Biomacromolecules. 2011 Jun 13;12(6):2193-9
pubmed: 21520924
Bone. 2010 Dec;47(6):1071-5
pubmed: 20736092
Dev Biol. 1978 Aug;65(2):426-34
pubmed: 680371
J Bone Miner Res. 2002 Jul;17(7):1180-9
pubmed: 12102052
Clin Lab Med. 2000 Sep;20(3):489-501
pubmed: 10986617
Biochem J. 1985 Dec 15;232(3):715-24
pubmed: 4091817
J Bone Miner Metab. 2013 Jul;31(4):399-408
pubmed: 23588617
J Biol Chem. 1980 Sep 25;255(18):8685-91
pubmed: 6967872
Annu Rev Med. 2001;52:443-51
pubmed: 11160788
Bone. 2008 Mar;42(3):476-82
pubmed: 18187375
Bone. 2008 Dec;43(6):983-90
pubmed: 18789408
J Clin Med. 2016 Nov 30;5(12):
pubmed: 27916889
Clin Orthop Relat Res. 2000 Feb;(371):61-74
pubmed: 10693551
Biomaterials. 2007 Jul;28(21):3228-35
pubmed: 17448533
J Tissue Eng. 2017 Jun 08;8:2041731417712073
pubmed: 28634532
Proc Natl Acad Sci U S A. 2014 Dec 9;111(49):17426-31
pubmed: 25422415
Proc Natl Acad Sci U S A. 2008 Apr 1;105(13):5266-70
pubmed: 18362359
J Struct Biol. 1991 Feb;106(1):82-90
pubmed: 2059554
Acta Biomater. 2014 May;10(5):1955-64
pubmed: 24468583
Clin Orthop Relat Res. 1967 Jul-Aug;53:243-83
pubmed: 4870495
Calcif Tissue Int. 2005 Nov;77(5):297-310
pubmed: 16283572
EXS. 1994;70:9-35
pubmed: 8298254
Nat Biotechnol. 2003 May;21(5):513-8
pubmed: 12704396
Biochem J. 1990 Mar 15;266(3):863-8
pubmed: 2158302
J Biomed Mater Res. 2000 Dec 15;52(4):595-600
pubmed: 11033541
J Mech Behav Biomed Mater. 2012 Jan;5(1):1-8
pubmed: 22100074
J Dent Res. 2003 Oct;82(10):776-80
pubmed: 14514755
Proc Natl Acad Sci U S A. 1990 Mar;87(6):2220-4
pubmed: 2315314
Histochem J. 1998 Feb;30(2):111-9
pubmed: 10192552
Tissue Eng Part A. 2013 Aug;19(15-16):1754-63
pubmed: 23469769
Clin Orthop Relat Res. 1991 Jan;(262):256-80
pubmed: 1984925
Cell. 1981 Oct;26(1 Pt 1):99-105
pubmed: 7034958
Annu Rev Biochem. 1991;60:443-75
pubmed: 1883201
Biomaterials. 2005 Dec;26(34):6897-905
pubmed: 16045984
Biotechnol Lett. 2015 Apr;37(4):935-42
pubmed: 25502922
Exp Nephrol. 1999 Mar-Apr;7(2):103-13
pubmed: 10213864
Adv Drug Deliv Rev. 2007 May 30;59(4-5):339-59
pubmed: 17499384
J Biomed Mater Res. 2002 Aug;61(2):169-79
pubmed: 12061329
J Bone Joint Surg Am. 2001;83-A Suppl 1(Pt 2):S151-8
pubmed: 11314793
Biomaterials. 2007 Feb;28(4):750-61
pubmed: 17045334
J Biomed Mater Res A. 2010 Sep 1;94(3):945-52
pubmed: 20730931
Proc Natl Acad Sci U S A. 2006 Feb 21;103(8):2488-93
pubmed: 16477044
Acta Orthop Scand. 1988 Feb;59(1):34-8
pubmed: 3128053
Sci Transl Med. 2012 Nov 14;4(160):160ed9
pubmed: 23152324
FASEB J. 1993 Dec;7(15):1475-82
pubmed: 8262332
Ann N Y Acad Sci. 1995 Apr 21;760:249-56
pubmed: 7785899
J Cell Biochem. 2019 Apr;120(4):6555-6569
pubmed: 30362184
J Orthop Res. 2004 Mar;22(2):353-61
pubmed: 15013096
Tissue Eng. 1999 Feb;5(1):53-65
pubmed: 10207189
Bone Miner. 1990 Oct;11(1):55-65
pubmed: 2176557
J Bone Miner Res. 1994 Apr;9(4):487-96
pubmed: 7518179
Matrix Biol. 2016 May-Jul;52-54:78-87
pubmed: 26851678
J Cell Biol. 1994 Dec;127(6 Pt 1):1767-75
pubmed: 7798325
J Biomed Mater Res B Appl Biomater. 2020 Jul;108(5):2153-2166
pubmed: 31916699
Tissue Eng Part B Rev. 2016 Aug;22(4):284-97
pubmed: 26857241
Curr Osteoporos Rep. 2007 Jun;5(2):62-6
pubmed: 17521507
Calcif Tissue Int. 2000 May;66(5):388-96
pubmed: 10773110
Bioact Mater. 2017 Mar 23;2(2):108-115
pubmed: 29744418
J Periodontol. 1998 Apr;69(4):470-8
pubmed: 9609378
Rev Endocr Metab Disord. 2015 Jun;16(2):93-8
pubmed: 25577163
J Biomed Mater Res A. 2004 Jun 15;69(4):591-600
pubmed: 15162400
Biochem Biophys Res Commun. 2003 Oct 10;310(1):153-7
pubmed: 14511663
J Histochem Cytochem. 1999 Dec;47(12):1495-506
pubmed: 10567433
Glycoconj J. 2002 May-Jun;19(4-5):269-73
pubmed: 12975605
Biomacromolecules. 2008 Sep;9(9):2562-6
pubmed: 18680341
Matrix Biol. 2004 Oct;23(6):333-40
pubmed: 15533754
Mater Sci Eng C Mater Biol Appl. 2019 Jun;99:479-490
pubmed: 30889723
Matrix Biol. 2008 Sep;27(7):600-8
pubmed: 18620053
Biomaterials. 2000 Aug;21(16):1689-99
pubmed: 10905410
Proc Natl Acad Sci U S A. 2012 Nov 20;109(47):19178-83
pubmed: 23129653
J Clin Invest. 2001 May;107(9):1055-61
pubmed: 11342566
Biomaterials. 1999 May;20(9):847-58
pubmed: 10226711
J Biol Chem. 1991 May 25;266(15):9632-9
pubmed: 2033056
J Craniofac Surg. 2015 Sep;26(6):1992-6
pubmed: 26147021
Bone. 1999 Nov;25(5):535-43
pubmed: 10574573
J Cell Biol. 1994 Nov;127(4):1149-58
pubmed: 7962073
J Thromb Haemost. 2005 Oct;3(10):2290-5
pubmed: 16194205
J Biol Chem. 1985 Dec 5;260(28):14971-5
pubmed: 3877721
J Dent Res. 2010 Apr;89(4):355-9
pubmed: 20200415
Hum Genet. 2005 Feb;116(3):186-91
pubmed: 15592686
J Clin Invest. 1996 Jan 15;97(2):396-402
pubmed: 8567960
Tissue Eng. 2006 Mar;12(3):459-68
pubmed: 16579679
Biomater Sci. 2015 Jan;3(1):12-24
pubmed: 25530850
PLoS One. 2011;6(7):e22139
pubmed: 21779387
J Bone Miner Res. 2000 May;15(5):851-62
pubmed: 10804014
Glycobiology. 2002 Sep;12(9):107R-16R
pubmed: 12213783
Mol Cell Proteomics. 2011 Sep;10(9):M110.006718
pubmed: 21606484
Biomaterials. 2011 Jul;32(20):4525-38
pubmed: 21458067
Cell Biol Int. 1994 Jun;18(6):617-28
pubmed: 8075622
J Histochem Cytochem. 2005 Dec;53(12):1553-62
pubmed: 15983115
J Bone Miner Res. 1990 Sep;5(9):933-8
pubmed: 2281823
J Endocrinol. 2012 Sep;214(3):241-55
pubmed: 22700194
Endocrinology. 2001 Mar;142(3):1325-32
pubmed: 11181551
J Exp Med. 2008 May 12;205(5):1145-53
pubmed: 18458111
Biomaterials. 2020 Sep;252:120104
pubmed: 32422492
J Biol Chem. 1991 Oct 25;266(30):20369-74
pubmed: 1939092
ASAIO J. 2017 Sep/Oct;63(5):684-691
pubmed: 28234642
ACS Appl Mater Interfaces. 2015 Jul 29;7(29):15777-89
pubmed: 26133753
J Cell Biol. 2004 Jun 7;165(5):625-30
pubmed: 15184399
J Bone Miner Res. 2003 Jun;18(6):1005-11
pubmed: 12817752
Clin Orthop Relat Res. 2013 May;471(5):1707-11
pubmed: 23132207
Calcif Tissue Int. 2002 Aug;71(2):145-54
pubmed: 12073157
J Biomech. 2002 Feb;35(2):161-5
pubmed: 11784534
Calcif Tissue Int. 1992 Feb;50(2):175-83
pubmed: 1373988
Endocr Rev. 1996 Aug;17(4):333-68
pubmed: 8854049
J R Soc Interface. 2007 Dec 22;4(17):999-1030
pubmed: 17412675
Tissue Eng Part A. 2011 Jan;17(1-2):181-91
pubmed: 20695775
Biomed Mater. 2009 Apr;4(2):025019
pubmed: 19349652
Microsc Res Tech. 1996 Feb 1;33(2):141-64
pubmed: 8845514
Cells Tissues Organs. 2011;194(2-4):199-204
pubmed: 21555863
Osteoporos Int. 2006;17(3):319-36
pubmed: 16341622
Biomaterials. 2005 Mar;26(9):971-7
pubmed: 15369685
J Cell Biol. 1997 Jun 2;137(5):1149-60
pubmed: 9166414
FEBS J. 2013 May;280(10):2511-22
pubmed: 23399318
Blood. 2011 Feb 24;117(8):2515-26
pubmed: 21190990
J Biomed Mater Res A. 2013 Jun;101(6):1571-81
pubmed: 23161527
J Mech Behav Biomed Mater. 2012 Jul;11:27-40
pubmed: 22658152
Prep Biochem. 1974;4(2):179-200
pubmed: 4370482
J Mater Chem B. 2020 Jul 15;8(27):5849-5861
pubmed: 32530014
J Biomed Mater Res A. 2005 Jun 1;73(3):284-94
pubmed: 15800855
J Cell Biochem. 1999 Jun 15;73(4):445-57
pubmed: 10733339
J Bone Miner Res. 1999 Dec;14(12):2015-26
pubmed: 10620060
Biomaterials. 2012 Jun;33(18):4480-9
pubmed: 22459197
Tissue Eng Part A. 2021 Jan;27(1-2):87-102
pubmed: 32375579
J Bone Miner Res. 1998 Jul;13(7):1101-11
pubmed: 9661074
Biomaterials. 2010 Sep;31(25):6468-76
pubmed: 20542561
Bone. 2007 Sep;41(3):462-73
pubmed: 17572166
Biomaterials. 2005 Jun;26(18):4023-34
pubmed: 15626448
Biochem Biophys Res Commun. 1995 Aug 24;213(3):1017-25
pubmed: 7654219
Cell. 1990 Oct 19;63(2):437-45
pubmed: 2208292
Organogenesis. 2013 Oct 1;9(4):280-6
pubmed: 23959169

Auteurs

Marta S Carvalho (MS)

Center for Biotechnology and Interdisciplinary Studies, Department of Biomedical Engineering, Rensselaer Polytechnic Institute, Troy, NY 12180, USA.
Department of Bioengineering and iBB-Institute for Bioengineering and Biosciences, Instituto Superior Técnico, Universidade de Lisboa, 1049-001 Lisboa, Portugal.
Associate Laboratory i4HB-Institute for Health and Bioeconomy, Instituto Superior Técnico, Universidade de Lisboa, 1049-001 Lisboa, Portugal.

Joaquim M S Cabral (JMS)

Department of Bioengineering and iBB-Institute for Bioengineering and Biosciences, Instituto Superior Técnico, Universidade de Lisboa, 1049-001 Lisboa, Portugal.
Associate Laboratory i4HB-Institute for Health and Bioeconomy, Instituto Superior Técnico, Universidade de Lisboa, 1049-001 Lisboa, Portugal.

Cláudia L da Silva (CL)

Department of Bioengineering and iBB-Institute for Bioengineering and Biosciences, Instituto Superior Técnico, Universidade de Lisboa, 1049-001 Lisboa, Portugal.
Associate Laboratory i4HB-Institute for Health and Bioeconomy, Instituto Superior Técnico, Universidade de Lisboa, 1049-001 Lisboa, Portugal.

Deepak Vashishth (D)

Center for Biotechnology and Interdisciplinary Studies, Department of Biomedical Engineering, Rensselaer Polytechnic Institute, Troy, NY 12180, USA.

Classifications MeSH