The Role of Dysbiosis in Critically Ill Patients With COVID-19 and Acute Respiratory Distress Syndrome.

ARDS COVID-19 critical care dysbiosis infection microbiota

Journal

Frontiers in medicine
ISSN: 2296-858X
Titre abrégé: Front Med (Lausanne)
Pays: Switzerland
ID NLM: 101648047

Informations de publication

Date de publication:
2021
Historique:
received: 24 02 2021
accepted: 12 05 2021
entrez: 21 6 2021
pubmed: 22 6 2021
medline: 22 6 2021
Statut: epublish

Résumé

In late December 2019, severe acute respiratory syndrome coronavirus-2 (SARS-CoV-2) quickly spread worldwide, and the syndrome it causes, coronavirus disease 2019 (COVID-19), has reached pandemic proportions. Around 30% of patients with COVID-19 experience severe respiratory distress and are admitted to the intensive care unit for comprehensive critical care. Patients with COVID-19 often present an enhanced immune response with a hyperinflammatory state characterized by a "cytokine storm," which may reflect changes in the microbiota composition. Moreover, the evolution to acute respiratory distress syndrome (ARDS) may increase the severity of COVID-19 and related dysbiosis. During critical illness, the multitude of therapies administered, including antibiotics, sedatives, analgesics, body position, invasive mechanical ventilation, and nutritional support, may enhance the inflammatory response and alter the balance of patients' microbiota. This status of dysbiosis may lead to hyper vulnerability in patients and an inappropriate response to critical circumstances. In this context, the aim of our narrative review is to provide an overview of possible interaction between patients' microbiota dysbiosis and clinical status of severe COVID-19 with ARDS, taking into consideration the characteristic hyperinflammatory state of this condition, respiratory distress, and provide an overview on possible nutritional strategies for critically ill patients with COVID-19-ARDS.

Identifiants

pubmed: 34150807
doi: 10.3389/fmed.2021.671714
pmc: PMC8211890
doi:

Types de publication

Journal Article Review

Langues

eng

Pagination

671714

Informations de copyright

Copyright © 2021 Battaglini, Robba, Fedele, Trancǎ, Sukkar, Di Pilato, Bassetti, Giacobbe, Vena, Patroniti, Ball, Brunetti, Torres Martí, Rocco and Pelosi.

Déclaration de conflit d'intérêts

The authors declare that the research was conducted in the absence of any commercial or financial relationships that could be construed as a potential conflict of interest.

Références

Front Immunol. 2019 Jul 04;10:1551
pubmed: 31333675
Sci Rep. 2020 Jun 12;10(1):9576
pubmed: 32533077
J Cardiovasc Pharmacol. 2015 Dec;66(6):540-50
pubmed: 26322922
Clin Nutr. 2019 Feb;38(1):48-79
pubmed: 30348463
Neurogastroenterol Motil. 2020 Jul;32(7):e13841
pubmed: 32319196
Cell Rep. 2020 Jul 7;32(1):107863
pubmed: 32610043
Braz J Infect Dis. 2016 Sep-Oct;20(5):444-50
pubmed: 27471125
Antiviral Res. 2017 Jun;142:68-75
pubmed: 28322925
Eur J Clin Microbiol Infect Dis. 2021 Mar;40(3):495-502
pubmed: 33389263
Curr Opin Gastroenterol. 2005 Mar;21(2):216-22
pubmed: 15711216
Biomed Rep. 2016 Aug;5(2):243-247
pubmed: 27446550
Front Microbiol. 2020 Jun 05;11:1302
pubmed: 32582134
J Infect Dis. 2020 May 11;221(11):1762-1769
pubmed: 32227123
Respir Res. 2018 Dec 7;19(1):245
pubmed: 30526610
Eur Respir Rev. 2020 Feb 12;29(155):
pubmed: 32051169
Lancet Microbe. 2020 May;1(1):e11
pubmed: 32835323
Lancet Respir Med. 2021 May;9(5):e47-e48
pubmed: 33684356
Molecules. 2018 Dec 14;23(12):
pubmed: 30558117
Immunity. 2013 Sep 19;39(3):432-41
pubmed: 24054327
JPEN J Parenter Enteral Nutr. 2019 Nov;43(8):986-997
pubmed: 31435972
Adv Nutr. 2019 Jan 1;10(suppl_1):S49-S66
pubmed: 30721959
Front Cell Infect Microbiol. 2021 Mar 11;11:590874
pubmed: 33791231
ISME J. 2014 Sep;8(9):1879-91
pubmed: 24671083
J Physiol. 2017 Jan 15;595(2):465-476
pubmed: 27426277
Clin Microbiol Infect. 2021 Apr;27(4):520-531
pubmed: 33418017
J Med Virol. 2020 Sep;92(9):1449-1459
pubmed: 32242947
Nature. 2012 Sep 13;489(7415):250-6
pubmed: 22972298
Lancet Respir Med. 2021 Mar;9(3):218-219
pubmed: 33428873
Br J Nutr. 2021 Jul 28;126(2):219-227
pubmed: 33032673
Crit Care Med. 2021 Mar 1;49(3):e219-e234
pubmed: 33555780
Crit Care. 2016 Nov 10;20(1):367
pubmed: 27832823
Intensive Care Med Exp. 2018 Oct 20;6(1):42
pubmed: 30343359
MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2020 Apr 17;69(15):458-464
pubmed: 32298251
Crit Care. 2018 Jun 12;22(1):156
pubmed: 29895309
Microb Pathog. 2019 Jun;131:270-276
pubmed: 30981718
Am J Respir Crit Care Med. 2018 Aug 15;198(4):497-508
pubmed: 29533677
Minerva Anestesiol. 2003 May;69(5):348-52
pubmed: 12768165
Eur Respir J. 2010 Apr;35(4):795-804
pubmed: 19741030
Lancet Respir Med. 2016 Jan;4(1):59-72
pubmed: 26700442
Lancet. 2020 Mar 28;395(10229):1054-1062
pubmed: 32171076
BMJ Nutr Prev Health. 2020 Apr 16;3(1):100-105
pubmed: 33230498
J Intensive Care. 2021 Jan 18;9(1):10
pubmed: 33461613
Adv Biochem Eng Biotechnol. 2008;111:1-66
pubmed: 18461293
J Intern Med. 2021 Jan;289(1):125-128
pubmed: 33078881
Eur J Nutr. 2018 Feb;57(1):1-24
pubmed: 28393285
Infect Control Hosp Epidemiol. 2020 Nov;41(11):1360-1361
pubmed: 32319881
Minerva Med. 2020 Jun;111(3):281-283
pubmed: 32255312
Cochrane Database Syst Rev. 2016 Jan 08;(1):CD009946
pubmed: 26743945
Obesity (Silver Spring). 2019 Jun;27(6):971-981
pubmed: 31067015
Respir Care. 2020 Jan;65(1):99-110
pubmed: 31506339
Nutrients. 2020 Dec 07;12(12):
pubmed: 33297491
J Med Virol. 2021 May;93(5):2740-2768
pubmed: 33527440
Diabetes Res Clin Pract. 2021 Mar;173:108689
pubmed: 33549678
Intensive Care Med Exp. 2020 Dec 7;8(1):72
pubmed: 33284413
Br J Nutr. 1999 Mar;81(3):181-9
pubmed: 10434844
Therap Adv Gastroenterol. 2013 Jan;6(1):39-51
pubmed: 23320049
BMC Nephrol. 2021 Feb 5;22(1):52
pubmed: 33546616
N Engl J Med. 2013 Apr 18;368(16):1489-97
pubmed: 23594003
Lancet. 2014 Aug 23;384(9944):691-702
pubmed: 25152271
JAMA. 2020 Oct 6;324(13):1307-1316
pubmed: 32876695
mBio. 2015 Jan 20;6(1):
pubmed: 25604788
ERJ Open Res. 2021 Jan 25;7(1):
pubmed: 33532460
Int J Nephrol Renovasc Dis. 2020 Jan 14;13:1-9
pubmed: 32021382
Lancet Respir Med. 2021 Mar;9(3):239-250
pubmed: 33428871
Ann Intern Med. 2005 Mar 15;142(6):403-11
pubmed: 15767618
Gut. 2016 Nov;65(11):1812-1821
pubmed: 26416813
Curr Biol. 2016 Jun 6;26(11):1480-5
pubmed: 27185560
Eur J Clin Nutr. 2020 May;74(5):846-847
pubmed: 32253375
Nat Med. 2015 Mar;21(3):263-9
pubmed: 25686106
N Engl J Med. 2018 Nov 08;379(19):1823-1834
pubmed: 30346225
Intensive Care Med. 2014 Apr;40(4):504-12
pubmed: 24556914
JAMA. 2020 Oct 6;324(13):1330-1341
pubmed: 32876694
J Med Case Rep. 2021 Feb 8;15(1):60
pubmed: 33557941
Respir Res. 2019 Nov 6;20(1):246
pubmed: 31694652
Front Microbiol. 2020 Jul 31;11:1840
pubmed: 32849438
Intervirology. 2008;51(4):217-23
pubmed: 18781076
Gastroenterology. 2020 Jul;159(1):81-95
pubmed: 32251668
Intensive Care Med. 2002 Jul;28(7):850-6
pubmed: 12122521
Clin Nutr. 2022 Dec;41(12):3096-3099
pubmed: 33933297
Virchows Arch. 2021 Mar;478(3):471-485
pubmed: 32989525
Saudi J Gastroenterol. 2020 Nov 10;:
pubmed: 33208559
JAMA. 2020 Jun 23;323(24):2493-2502
pubmed: 32392282
J Hosp Infect. 2020 Mar;104(3):246-251
pubmed: 32035997
Clin Nutr. 2020 Jul;39(7):2192-2201
pubmed: 31669003
PLoS One. 2011;6(9):e24776
pubmed: 21966367
Nutr Rev. 2007 Dec;65(12 Pt 2):S140-6
pubmed: 18240538
JAMA. 1998 Dec 16;280(23):2013-9
pubmed: 9863853
JAMA. 2011 Oct 12;306(14):1574-81
pubmed: 21976613
J Pathol. 2004 Jun;203(2):631-7
pubmed: 15141377
SN Compr Clin Med. 2020;2(8):1069-1076
pubmed: 32838147
EBioMedicine. 2020 Oct;60:102995
pubmed: 32950001
Mol Biol Cell. 2010 Nov 15;21(22):3838-52
pubmed: 20861307
Gut Microbes. 2016 May 3;7(3):189-200
pubmed: 26963409
Science. 2020 Oct 23;370(6515):
pubmed: 32972996
Nature. 2016 Jul 06;535(7610):85-93
pubmed: 27383983
Crit Care. 2018 Mar 20;22(1):78
pubmed: 29559006
Chest. 2020 Dec;158(6):2431-2435
pubmed: 32679237
Gastroenterology. 2020 Jul;159(1):53-61
pubmed: 32353371
Med Arch. 2018 Jun;72(3):206-209
pubmed: 30061768
Infect Dis Ther. 2021 Mar;10(1):387-398
pubmed: 33417230
J Intensive Care. 2021 Jan 29;9(1):16
pubmed: 33514443
Brain Dev. 2019 May;41(5):420-427
pubmed: 30638692
Front Immunol. 2020 May 27;11:1206
pubmed: 32574269
Crit Care. 2021 Jan 11;25(1):25
pubmed: 33430915
Sci Rep. 2020 Nov 9;10(1):19372
pubmed: 33168922
Pulmonology. 2021 Mar-Apr;27(2):167-171
pubmed: 33262075
PLoS One. 2021 Jun 9;16(6):e0251955
pubmed: 34106957
Front Neurol. 2020 Jun 25;11:598
pubmed: 32670191
Pharmacol Res. 2020 Sep;159:104928
pubmed: 32504837
Eur J Gastroenterol Hepatol. 2022 Feb 1;34(2):137-141
pubmed: 33252418
Nutrition. 2020 Nov - Dec;79-80:110967
pubmed: 32942131
Genome Med. 2016 Apr 20;8(1):42
pubmed: 27098727
Crit Care. 2015 Jan 29;19:35
pubmed: 25886997
PLoS One. 2020 Nov 18;15(11):e0241659
pubmed: 33206680
J Clin Med. 2019 Jan 04;8(1):
pubmed: 30621154
Dig Dis Sci. 2016 Jun;61(6):1628-34
pubmed: 26715502
Proc Natl Acad Sci U S A. 2010 Aug 17;107(33):14691-6
pubmed: 20679230
Med Hypotheses. 2020 Nov;144:110023
pubmed: 32593832
Crit Care Med. 2012 Feb;40(2):502-9
pubmed: 21946660
mBio. 2020 Sep 10;11(5):
pubmed: 32913009
Trials. 2021 Feb 9;22(1):126
pubmed: 33563325
J Exp Med. 2020 May 4;217(5):
pubmed: 32289152
Microorganisms. 2020 Dec 28;9(1):
pubmed: 33379162
Am J Infect Control. 2019 Jul;47(7):755-760
pubmed: 30642672
JPEN J Parenter Enteral Nutr. 2008 Nov-Dec;32(6):596-605
pubmed: 18974237
Front Immunol. 2019 Oct 25;10:2441
pubmed: 31749793
Microbiome. 2013 Jul 01;1(1):19
pubmed: 24450871
Arch Oral Biol. 2018 Jan;85:64-69
pubmed: 29031240
Clin Nutr. 2020 Jun;39(6):1631-1638
pubmed: 32305181
Crit Care. 2019 Sep 18;23(1):318
pubmed: 31533772
Lancet. 2020 Feb 15;395(10223):497-506
pubmed: 31986264
FEMS Microbiol Rev. 2014 Sep;38(5):996-1047
pubmed: 24861948
Front Immunol. 2020 May 01;11:827
pubmed: 32425950
Am J Med. 2021 Mar;134(3):e184-e188
pubmed: 32931766
N Engl J Med. 2019 Dec 26;381(26):2529-2540
pubmed: 31826336
Intensive Care Med. 2021 Feb;47(2):188-198
pubmed: 33388794
Metabolism. 2020 Jul;108:154251
pubmed: 32353356
Science. 2017 Aug 4;357(6350):498-502
pubmed: 28774928
Clin Infect Dis. 2020 Dec 3;71(9):2459-2468
pubmed: 32358954
Sci Rep. 2020 Feb 17;10(1):2723
pubmed: 32066847
Microbes Infect. 2020 Nov - Dec;22(10):592-597
pubmed: 32891874
Int J Med Sci. 2021 Jan 1;18(5):1137-1142
pubmed: 33526973
PLoS Biol. 2016 Jul 12;14(7):e1002503
pubmed: 27404502
Front Cell Infect Microbiol. 2020 Jun 19;10:300
pubmed: 32637365
Gastroenterology. 2020 Jun;158(8):2298-2301.e7
pubmed: 32234303
Expert Rev Respir Med. 2020 Sep;14(9):865-868
pubmed: 32567404
Biomed Pharmacother. 2021 Jan;133:110947
pubmed: 33197765
Am J Gastroenterol. 2020 May;115(5):766-773
pubmed: 32287140
mBio. 2021 Feb 9;12(1):
pubmed: 33563817
Mucosal Immunol. 2021 Mar;14(2):296-304
pubmed: 33500564
Intensive Care Med. 2017 Nov;43(11):1572-1584
pubmed: 29149418
Lancet. 2020 Oct 3;396(10256):959-967
pubmed: 32896292
Mol Ther Methods Clin Dev. 2019 Jul 10;14:161-170
pubmed: 31380462
J Dent Res. 2021 Feb;100(2):124-132
pubmed: 33089717
Gastroenterology. 2020 Sep;159(3):944-955.e8
pubmed: 32442562
Clin Infect Dis. 2020 Dec 17;71(10):2669-2678
pubmed: 32497191
JAMA Intern Med. 2020 Jul 1;180(7):934-943
pubmed: 32167524
Nutrients. 2020 Sep 28;12(10):
pubmed: 32998412
J Clin Endocrinol Metab. 2005 Apr;90(4):2244-9
pubmed: 15671108
Crit Care Med. 2011 Jul;39(7):1655-62
pubmed: 21423000
Intensive Care Med. 2017 Jan;43(1):59-68
pubmed: 27837233
Cochrane Database Syst Rev. 2018 Nov 07;11:CD001903
pubmed: 30403286
Nutrients. 2018 Jul 29;10(8):
pubmed: 30060606
Respir Physiol Neurobiol. 2020 Nov;282:103529
pubmed: 32818606
Gut. 2021 Feb;70(2):276-284
pubmed: 32690600
Gut. 2019 Oct;68(10):1791-1800
pubmed: 30816855
JAMA. 2013 Oct 16;310(15):1591-600
pubmed: 24108501
Neurology. 2014 Feb 25;82(8):665-70
pubmed: 24453083
Lancet. 2020 Mar 28;395(10229):1033-1034
pubmed: 32192578
Intensive Care Med. 2020 Nov;46(11):1987-2000
pubmed: 32833040
Nature. 2012 Jul 25;487(7408):477-81
pubmed: 22837003
Am J Respir Crit Care Med. 2015 Dec 1;192(11):1335-44
pubmed: 26247840
Probiotics Antimicrob Proteins. 2021 Aug;13(4):1138-1156
pubmed: 33537958
N Engl J Med. 2020 Nov 19;383(21):2041-2052
pubmed: 32706953
J Med Virol. 2020 Jul;92(7):833-840
pubmed: 32243607
J Endocrinol. 2015 May;225(2):R21-34
pubmed: 25792117
J Clin Med. 2021 Feb 03;10(4):
pubmed: 33546093
Respir Physiol Neurobiol. 2020 Aug;279:103455
pubmed: 32437877
Science. 2020 Jul 3;369(6499):50-54
pubmed: 32358202
Gastroenterology. 2009 May;136(6):2015-31
pubmed: 19462507
J Intensive Care. 2020 May 24;8:36
pubmed: 32483488
Nature. 2020 Jul;583(7816):469-472
pubmed: 32408336
Crit Care. 2019 Nov 21;23(1):368
pubmed: 31752979
Cell Biol Int. 2020 Sep;44(9):1792-1797
pubmed: 32458561
Lancet Gastroenterol Hepatol. 2020 May;5(5):430-432
pubmed: 32192627
Biomed Pharmacother. 2021 Feb;134:111156
pubmed: 33401080
J Intern Med. 2021 Jan;289(1):121-124
pubmed: 32608546
J Infect Dis. 2008 Apr 1;197(7):1044-52
pubmed: 18419472
PLoS One. 2020 Sep 25;15(9):e0239799
pubmed: 32976513
Am J Respir Crit Care Med. 2020 Mar 1;201(5):555-563
pubmed: 31973575
Dig Dis Sci. 2008 Jul;53(7):1842-5
pubmed: 18049898
Int J Environ Res Public Health. 2018 Aug 07;15(8):
pubmed: 30087270
BMJ Open Respir Res. 2021 Jan;8(1):
pubmed: 33441373
BMC Infect Dis. 2020 May 27;20(1):374
pubmed: 32460697
Chest. 1999 Mar;115(3 Suppl):34S-41S
pubmed: 10084458
Intensive Care Med. 2016 May;42(5):871-878
pubmed: 26699917
JAMA. 2020 Feb 18;323(7):616-626
pubmed: 31950977
PLoS Pathog. 2016 May 05;12(5):e1005572
pubmed: 27149619
Gut. 2016 Apr;65(4):575-83
pubmed: 26511795
Wien Klin Wochenschr. 2018 May;130(9-10):328-334
pubmed: 29340765
bioRxiv. 2020 Sep 12;:
pubmed: 33236006
BMJ. 2020 Jan 6;368:l6744
pubmed: 31907166
Crit Care. 2020 Aug 31;24(1):537
pubmed: 32867808

Auteurs

Denise Battaglini (D)

Anesthesia and Intensive Care, Ospedale Policlinico San Martino, Istituto di Ricovero e Cura a Carattere Scientifico (IRCCS) per l'Oncologia e le Neuroscienze, Genova, Italy.
Department of Medicine, University of Barcelona, Barcelona, Spain.

Chiara Robba (C)

Anesthesia and Intensive Care, Ospedale Policlinico San Martino, Istituto di Ricovero e Cura a Carattere Scientifico (IRCCS) per l'Oncologia e le Neuroscienze, Genova, Italy.
Department of Surgical Sciences and Integrated Diagnostics (DISC), Università degli Studi di Genova, Genova, Italy.

Andrea Fedele (A)

Anesthesia and Intensive Care, Ospedale Policlinico San Martino, Istituto di Ricovero e Cura a Carattere Scientifico (IRCCS) per l'Oncologia e le Neuroscienze, Genova, Italy.

Sebastian Trancǎ (S)

Department of Anesthesia and Intensive Care II, Clinical Emergency County Hospital of Cluj, Iuliu Hatieganu, University of Medicine and Pharmacy, Cluj-Napoca, Romania.
Anaesthesia and Intensive Care 1, Clinical Emergency County Hospital Cluj-Napoca, Cluj-Napoca, Romania.

Samir Giuseppe Sukkar (SG)

Dietetics and Clinical Nutrition Unit, Ospedale Policlinico San Martino, Istituto di Ricovero e Cura a Carattere Scientifico (IRCCS) per l'Oncologia e le Neuroscienze, Genova, Italy.

Vincenzo Di Pilato (V)

Department of Surgical Sciences and Integrated Diagnostics (DISC), Università degli Studi di Genova, Genova, Italy.

Matteo Bassetti (M)

Clinica Malattie Infettive, Istituto di Ricovero e Cura a Carattere Scientifico (IRCCS) per l'Oncologia e le Neuroscienze, Genova, Italy.
Dipartimento di Scienze della Salute (DISSAL), Università degli Studi di Genova, Genova, Italy.

Daniele Roberto Giacobbe (DR)

Clinica Malattie Infettive, Istituto di Ricovero e Cura a Carattere Scientifico (IRCCS) per l'Oncologia e le Neuroscienze, Genova, Italy.
Dipartimento di Scienze della Salute (DISSAL), Università degli Studi di Genova, Genova, Italy.

Antonio Vena (A)

Clinica Malattie Infettive, Istituto di Ricovero e Cura a Carattere Scientifico (IRCCS) per l'Oncologia e le Neuroscienze, Genova, Italy.

Nicolò Patroniti (N)

Anesthesia and Intensive Care, Ospedale Policlinico San Martino, Istituto di Ricovero e Cura a Carattere Scientifico (IRCCS) per l'Oncologia e le Neuroscienze, Genova, Italy.
Department of Surgical Sciences and Integrated Diagnostics (DISC), Università degli Studi di Genova, Genova, Italy.

Lorenzo Ball (L)

Anesthesia and Intensive Care, Ospedale Policlinico San Martino, Istituto di Ricovero e Cura a Carattere Scientifico (IRCCS) per l'Oncologia e le Neuroscienze, Genova, Italy.
Department of Surgical Sciences and Integrated Diagnostics (DISC), Università degli Studi di Genova, Genova, Italy.

Iole Brunetti (I)

Anesthesia and Intensive Care, Ospedale Policlinico San Martino, Istituto di Ricovero e Cura a Carattere Scientifico (IRCCS) per l'Oncologia e le Neuroscienze, Genova, Italy.

Antoni Torres Martí (A)

Department of Medicine, University of Barcelona, Barcelona, Spain.
Division of Animal Experimentation, Department of Pulmonology, Hospital Clinic, Barcelona, Spain.
Centro de Investigacion en Red de Enfermedades Respiratorias (CIBERES), Madrid, Spain.
Institut d'investigacions Biomediques August Pi i Sunyer (IDIBAPS), Barcelona, Spain.

Patricia Rieken Macedo Rocco (PRM)

Laboratory of Pulmonary Investigation, Carlos Chagas Filho Institute of Biophysics, Federal University of Rio de Janeiro, Rio de Janeiro, Brazil.
COVID-19-Network, Ministry of Science, Technology, Innovation and Communication, Brasilia, Brazil.

Paolo Pelosi (P)

Anesthesia and Intensive Care, Ospedale Policlinico San Martino, Istituto di Ricovero e Cura a Carattere Scientifico (IRCCS) per l'Oncologia e le Neuroscienze, Genova, Italy.
Department of Surgical Sciences and Integrated Diagnostics (DISC), Università degli Studi di Genova, Genova, Italy.

Classifications MeSH