The Impact of Chronic Kidney Disease on Nutritional Status and Its Possible Relation with Oral Diseases.
chronic kidney disease
high-protein diet
hypovitaminosis
low-grade inflammation
metabolic acidosis
periodontal diseases
protein-energy wasting
Journal
Nutrients
ISSN: 2072-6643
Titre abrégé: Nutrients
Pays: Switzerland
ID NLM: 101521595
Informations de publication
Date de publication:
10 May 2022
10 May 2022
Historique:
received:
06
04
2022
revised:
02
05
2022
accepted:
07
05
2022
entrez:
28
5
2022
pubmed:
29
5
2022
medline:
1
6
2022
Statut:
epublish
Résumé
Several studies have demonstrated a strong relation between periodontal diseases and chronic kidney disease (CKD). The main mechanisms at the base of this link are malnutrition, vitamin dysregulation, especially of B-group vitamins and of C and D vitamins, oxidative stress, metabolic acidosis and low-grade inflammation. In particular, in hemodialysis (HD) adult patients, an impairment of nutritional status has been observed, induced not only by the HD procedures themselves, but also due to numerous CKD-related comorbidities. The alteration of nutritional assessment induces systemic manifestations that have repercussions on oral health, like oral microbiota dysbiosis, slow healing of wounds related to hypovitaminosis C, and an alteration of the supporting bone structures of the oral cavity related to metabolic acidosis and vitamin D deficiency. Low-grade inflammation has been observed to characterize periodontal diseases locally and, in a systemic manner, CKD contributes to the amplification of the pathological process, bidirectionally. Therefore, CKD and oral disease patients should be managed by a multidisciplinary professional team that can evaluate the possible co-presence of these two pathological conditions, that negatively influence each other, and set up therapeutic strategies to treat them. Once these patients have been identified, they should be included in a follow-up program, characterized by periodic checks in order to manage these pathological conditions.
Identifiants
pubmed: 35631140
pii: nu14102002
doi: 10.3390/nu14102002
pmc: PMC9143067
pii:
doi:
Substances chimiques
Vitamins
0
Types de publication
Journal Article
Review
Langues
eng
Sous-ensembles de citation
IM
Références
J Periodontal Res. 2018 Jun;53(3):298-305
pubmed: 29492977
Int J Environ Res Public Health. 2020 Feb 03;17(3):
pubmed: 32028631
J Clin Periodontol. 2018 Jun;45 Suppl 20:S162-S170
pubmed: 29926490
BMC Nephrol. 2013 Oct 02;14:206
pubmed: 24083392
J Clin Periodontol. 2005 Jan;32(1):93-7
pubmed: 15642065
J Periodontol. 2009 Jan;80(1):16-23
pubmed: 19228085
Mediators Inflamm. 2014;2014:901308
pubmed: 24999296
BMC Genomics. 2009 Aug 21;10:388
pubmed: 19698090
J Ren Nutr. 2016 Nov;26(6):360-366
pubmed: 27503176
Nephrology (Carlton). 2019 Feb;24(2):202-212
pubmed: 29359889
Nephrol Dial Transplant. 2017 Jun 01;32(6):1024-1032
pubmed: 27190367
Ann N Y Acad Sci. 1980;355:32-44
pubmed: 6940487
Kidney Int. 2013 Jul;84(1):45-53
pubmed: 23423255
Paediatr Indones. 1988 Sep-Oct;28(9-10):209-13
pubmed: 3270803
Proc Soc Exp Biol Med. 1991 Feb;196(2):210-3
pubmed: 1990409
Semin Dial. 2013 Jan-Feb;26(1):1-5
pubmed: 23106569
Crit Care. 2015 Nov 27;19:418
pubmed: 26612352
J Clin Invest. 1926 Feb;2(3):255-88
pubmed: 16693681
Monogr Oral Sci. 2020;28:59-67
pubmed: 31940621
Sleep. 1992 Dec;15(6 Suppl):S39-41
pubmed: 1470807
Nutrients. 2019 Feb 13;11(2):
pubmed: 30781775
J Clin Invest. 1996 Mar 15;97(6):1447-53
pubmed: 8617877
Clin Exp Nephrol. 2015 Feb;19(1):140-5
pubmed: 24652221
J Clin Med. 2021 Jan 07;10(2):
pubmed: 33430519
Clin Exp Dent Res. 2016 Nov 24;3(1):13-18
pubmed: 29744174
J Bras Nefrol. 2013 Jan-Mar;35(1):20-6
pubmed: 23598748
Health Serv Manage Res. 2001 Feb;14(1):9-17
pubmed: 11246787
Oral Dis. 2016 Sep;22(6):530-5
pubmed: 27038430
J Periodontol. 2014 Jun;85(6):e169-78
pubmed: 24224959
Oral Dis. 2021 Nov 2;:
pubmed: 34726333
BMJ Open. 2016 Jul 27;6(7):e011836
pubmed: 27466240
Am J Clin Nutr. 2004 Jul;80(1):108-13
pubmed: 15213036
Am J Kidney Dis. 2016 Feb;67(2):307-17
pubmed: 26477665
J Am Soc Nephrol. 2007 Jul;18(7):2161-71
pubmed: 17554147
Fish Physiol Biochem. 2020 Feb;46(1):383-394
pubmed: 31782040
Nutrients. 2016 Nov 29;8(12):
pubmed: 27916823
Monogr Oral Sci. 2020;28:114-124
pubmed: 31940618
Breast Cancer. 2021 Jan;28(1):137-144
pubmed: 32734327
Am J Hypertens. 2014 Oct;27(10):1277-84
pubmed: 24510182
JAMA. 2002 Jun 19;287(23):3116-26
pubmed: 12069675
Semin Nephrol. 2006 Mar;26(2):158-66
pubmed: 16530607
Med Mol Morphol. 2007 Dec;40(4):179-84
pubmed: 18085375
Curr Diab Rep. 2013 Jun;13(3):445-52
pubmed: 23430581
Eur J Intern Med. 2011 Apr;22(2):147-52
pubmed: 21402244
Acta Diabetol. 2019 Dec;56(12):1323-1331
pubmed: 31494747
Mol Biosyst. 2015 Jun;11(6):1633-43
pubmed: 25845767
J Calif Dent Assoc. 2014 May;42(5):302-11
pubmed: 25087348
J Evid Based Dent Pract. 2016 Dec;16(4):251-253
pubmed: 27938701
Braz J Med Biol Res. 2006 Sep;39(9):1241-7
pubmed: 16981050
J Am Soc Nephrol. 2018 Feb;29(2):376-382
pubmed: 29030467
J Clin Invest. 1987 Apr;79(4):1099-103
pubmed: 3549778
J Cent Nerv Syst Dis. 2020 Oct 9;12:1179573520962230
pubmed: 33100834
J Dent Res. 2011 Aug;90(8):1007-12
pubmed: 21555774
J Clin Invest. 2002 Aug;110(4):437-9
pubmed: 12189236
J Nephrol. 2015 Aug;28(4):415-29
pubmed: 25245472
Kidney Int. 1985 Nov;28(5):791-6
pubmed: 3878906
J Ren Nutr. 2016 Nov;26(6):407-411
pubmed: 27118080
Semin Dial. 2015 Mar-Apr;28(2):159-68
pubmed: 25649719
BMC Oral Health. 2019 Nov 4;19(1):236
pubmed: 31684930
J Am Geriatr Soc. 2007 Jan;55(1):108-13
pubmed: 17233693
Br Dent J. 2005 Aug 27;199(4):213-7, discussion 210
pubmed: 16127404
J Nutr Metab. 2016;2016:2978741
pubmed: 28050280
Eur J Clin Invest. 2002 Nov;32(11):811-7
pubmed: 12423321
Periodontol 2000. 2007;43:160-232
pubmed: 17214840
Ann Nutr Metab. 2006;50(2):85-94
pubmed: 16373990
J Am Soc Nephrol. 2006 Dec;17(12 Suppl 3):S274-80
pubmed: 17130274
Aging (Albany NY). 2016 Jul;8(7):1384-97
pubmed: 27385468
Actas Dermosifiliogr. 2006 Nov;97(9):557-68
pubmed: 17173758
J Clin Med. 2018 Oct 11;7(10):
pubmed: 30314398
Nutrients. 2021 Apr 19;13(4):
pubmed: 33921568
Nutrients. 2020 May 21;12(5):
pubmed: 32455696
Kidney Int. 1999 Mar;55(3):1019-27
pubmed: 10027939
Kidney Int. 1989 Mar;35(3):860-4
pubmed: 2709678
Nutrients. 2017 Aug 12;9(8):
pubmed: 28805671
Nutrients. 2021 Mar 02;13(3):
pubmed: 33801269
J Clin Periodontol. 2015 Nov;42(11):988-97
pubmed: 26472626
Science. 1973 Feb 16;179(4074):702-4
pubmed: 4685043
Protein Cell. 2013 Aug;4(8):620-7
pubmed: 23836152
Proc Nutr Soc. 1946;4(3-4):204-16
pubmed: 21002288
J Clin Periodontol. 2012 Oct;39(10):905-12
pubmed: 22845498
Am J Kidney Dis. 2002 Feb;39(2):245-56
pubmed: 11840364
Nutrients. 2020 May 19;12(5):
pubmed: 32438644
Nutrients. 2021 Feb 27;13(3):
pubmed: 33673687
J Periodontal Res. 2018 Oct;53(5):645-656
pubmed: 29858878
J Nephrol. 2015 Oct;28(5):571-6
pubmed: 25095762
J Public Health Dent. 2013 Spring;73(2):112-9
pubmed: 22775287
J Clin Invest. 1994 May;93(5):2127-33
pubmed: 8182144
J Periodontal Res. 2020 Jun;55(3):354-362
pubmed: 31960448
Semin Dial. 2013 Jan-Feb;26(1):16-9
pubmed: 23043540
N Engl J Med. 2007 Jul 19;357(3):266-81
pubmed: 17634462
Semin Dial. 2004 Nov-Dec;17(6):455-65
pubmed: 15660576
PLoS One. 2017 May 10;12(5):e0177074
pubmed: 28489936
Cureus. 2021 Feb 5;13(2):e13158
pubmed: 33728161
J Periodontol. 2021 Mar;92(3):371-377
pubmed: 32770669
Clin Prev Dent. 1992 Mar-Apr;14(2):25-8
pubmed: 1499244
Nephrology (Carlton). 2012 Jul;17(5):452-7
pubmed: 22404236
Am Fam Physician. 2011 Jun 15;83(12):1425-30
pubmed: 21671542
J Agric Food Chem. 2011 Apr 27;59(8):3940-9
pubmed: 21384873
Diabetologia. 2012 Jan;55(1):21-31
pubmed: 22057194
Ren Fail. 2010 Jan;32(1):47-54
pubmed: 20113266
J Ren Nutr. 2001 Apr;11(2):90-6
pubmed: 11295029
J Ren Nutr. 2011 Nov;21(6):438-47
pubmed: 21185740
Toxins (Basel). 2020 Apr 04;12(4):
pubmed: 32260373
Int J Environ Res Public Health. 2022 Jan 31;19(3):
pubmed: 35162688
Indian J Clin Biochem. 2013 Oct;28(4):314-28
pubmed: 24426232
Kidney Int. 1994 Sep;46(3):830-7
pubmed: 7996804
Kidney Int. 2013 Dec;84(6):1096-107
pubmed: 23698226
Kidney Int. 2007 Jan;71(2):134-9
pubmed: 17082756
Biochem J. 1988 Nov 15;256(1):159-65
pubmed: 3223898
Molecules. 2010 Apr 30;15(5):3228-59
pubmed: 20657474
Anal Biochem. 2018 Jul 1;552:50-59
pubmed: 28711444
J Ren Nutr. 2005 Apr;15(2):244-52
pubmed: 15827898
Am J Kidney Dis. 2011 Feb;57(2):276-82
pubmed: 21177012
Aging (Albany NY). 2015 Apr;7(4):269-79
pubmed: 26131456
Blood Purif. 2001;19(1):53-61
pubmed: 11114578
J Am Soc Nephrol. 2010 Apr;21(4):689-96
pubmed: 20203159
Am J Kidney Dis. 2012 Feb;59(2):202-9
pubmed: 22001179
J Clin Periodontol. 2013 May;40(5):443-56
pubmed: 23432795
Lipids Health Dis. 2014 Mar 21;13:54
pubmed: 24655786
Arch Oral Biol. 2020 Sep;117:104827
pubmed: 32673820
J Clin Periodontol. 2017 Mar;44 Suppl 18:S39-S51
pubmed: 28266114
Oral Dis. 2019 Jul;25(5):1403-1413
pubmed: 30912231
J Periodontal Res. 2021 Apr;56(2):249-255
pubmed: 33305420
Am J Kidney Dis. 2015 Nov;66(5):884-930
pubmed: 26498416
Heart Fail Rev. 2017 May;22(3):349-356
pubmed: 28432604
J Nephrol. 2014 Oct;27(5):529-36
pubmed: 24711158
Nutrients. 2020 Jul 22;12(8):
pubmed: 32708032
BMC Nephrol. 2015 Jul 07;16:97
pubmed: 26149680
J Indian Med Assoc. 2001 Apr;99(4):206-8, 210-1, 213
pubmed: 11666026
Nutrients. 2019 May 14;11(5):
pubmed: 31091761
BMC Nephrol. 2015 Jan 20;16:9
pubmed: 25603926
Int J Nephrol Renovasc Dis. 2010;3:39-45
pubmed: 21694927
Kidney Int. 1998 Mar;53(3):773-82
pubmed: 9507226
Medicina (Kaunas). 2020 May 30;56(6):
pubmed: 32486269
Oral Health Prev Dent. 2020;18(1):103-114
pubmed: 32238981
Sci Rep. 2020 Dec 14;10(1):21872
pubmed: 33318507
Clin Cosmet Investig Dent. 2021 Jul 09;13:283-292
pubmed: 34267556
Nephrology (Carlton). 2014 Oct;19(10):648-54
pubmed: 25066359
Molecules. 2018 May 20;23(5):
pubmed: 29783781
FASEB J. 2003 Oct;17(13):1928-30
pubmed: 12897061
Iran J Kidney Dis. 2010 Apr;4(2):89-100
pubmed: 20404416
J Ren Nutr. 2018 Sep;28(5):e37-e40
pubmed: 29706262
Br J Community Nurs. 2013 Dec;Suppl:S6, S8-11
pubmed: 24796079
J Periodontol. 2020 Jul;91(7):956-966
pubmed: 31774177
J Periodontal Res. 2011 Apr;46(2):261-8
pubmed: 21261621
Cell Death Discov. 2016 May 09;2:16026
pubmed: 27551517
J Lab Clin Med. 1992 Sep;120(3):471-5
pubmed: 1517693
Curr Opin Nephrol Hypertens. 2008 Nov;17(6):589-94
pubmed: 18941351
Kidney Int. 2008 Feb;73(4):391-8
pubmed: 18094682
Protoplasma. 2014 May;251(3):489-97
pubmed: 24150425
J Ren Nutr. 2021 Jul;31(4):411-420
pubmed: 33121888
J Am Soc Nephrol. 1996 Nov;7(11):2453-60
pubmed: 8959639
Adv Ren Replace Ther. 1995 Jan;2(1):40-51
pubmed: 7614335
Oral Dis. 2016 Sep;22(6):463-93
pubmed: 26808119
Annu Rev Nutr. 1992;12:279-98
pubmed: 1503807
Int J Vitam Nutr Res. 1980;50(2):163-70
pubmed: 6156921
Crit Rev Microbiol. 2020 Feb;46(1):61-77
pubmed: 32046541
J Ren Nutr. 2002 Jan;12(1):17-31
pubmed: 11823990
J Clin Invest. 1966 Oct;45(10):1608-14
pubmed: 5927117
Nutrients. 2018 Feb 25;10(3):
pubmed: 29495340
J Food Drug Anal. 2016 Apr;24(2):239-246
pubmed: 28911576
Int J Mol Sci. 2020 Jul 03;21(13):
pubmed: 32635265
Clin Chem. 2006 Jan;52(1):145-8
pubmed: 16391331
Circ Res. 2004 Sep 17;95(6):560-7
pubmed: 15375022
Pediatrics. 1989 Jan;83(1):53-6
pubmed: 2909976
JAMA. 2002 Jun 19;287(23):3127-9
pubmed: 12069676
Adv Nutr. 2014 Jan 01;5(1):16-8
pubmed: 24425716
J Mol Endocrinol. 2000 Oct;25(2):141-8
pubmed: 11013342
Int J Mol Sci. 2020 Apr 11;21(8):
pubmed: 32290474
Clin Ter. 2010;161(5):435-9
pubmed: 20949239
J Periodontol. 2005 Jul;76(7):1084-91
pubmed: 16018750
Int J Dent. 2018 Oct 1;2018:7315797
pubmed: 30364037
Medicine (Baltimore). 1965 Sep;44(5):397-418
pubmed: 5318076
Int J Artif Organs. 2014 Jun;37(6):427-35
pubmed: 24970556
Int Urol Nephrol. 2006;38(3-4):739-43
pubmed: 17160632
Am J Clin Nutr. 2012 May;95(5):1079-88
pubmed: 22492364
J Periodontol. 1976 Nov;47(11):667-8
pubmed: 789852
J Periodontol. 2010 Nov;81(11):1635-43
pubmed: 20572767
BMC Nephrol. 2011 May 06;12:18
pubmed: 21548917
Oxid Med Cell Longev. 2017;2017:3081856
pubmed: 29138677
Kidney Int. 2007 Oct;72(7):792-6
pubmed: 17609689
Nutrients. 2018 Jan 11;10(1):
pubmed: 29324682
Ren Fail. 2009;31(3):239-45
pubmed: 19288330
Int J Endocrinol. 2009;2009:827652
pubmed: 20011058
Am J Kidney Dis. 2020 Sep;76(3 Suppl 1):S1-S107
pubmed: 32829751
Oral Dis. 2010 Jan;16(1):96-101
pubmed: 19732352
Nutrients. 2021 Jul 24;13(8):
pubmed: 34444694
Nutrients. 2017 Apr 10;9(4):
pubmed: 28394304
Semin Dial. 2013 Sep-Oct;26(5):546-67
pubmed: 23859229
Clin Calcium. 2014 Dec;24(12):1785-92
pubmed: 25423923
Nephrol Dial Transplant. 2000 Jul;15(7):953-60
pubmed: 10862630
JAMA. 1972 Jun 26;220(13):1697-9
pubmed: 5067604
J Clin Periodontol. 2020 May;47(5):602-613
pubmed: 32109317
Am J Physiol. 1992 Mar;262(3 Pt 2):F442-8
pubmed: 1558161
J Cachexia Sarcopenia Muscle. 2019 Jun;10(3):479-484
pubmed: 30977979
J Clin Periodontol. 2016 Jan;43(1):2-9
pubmed: 26613385
PLoS One. 2019 May 2;14(5):e0216415
pubmed: 31048884
J Periodontal Res. 2020 Oct;55(5):602-612
pubmed: 32173876
J Dent Res. 2011 Jun;90(6):730-4
pubmed: 21422478
Int J Mol Sci. 2019 Jul 11;20(14):
pubmed: 31336777