Living with HIV and Getting Vaccinated: A Narrative Review.

HAV HBV HIV HPV MPox SARS-CoV-2 preventable diseases vaccination

Journal

Vaccines
ISSN: 2076-393X
Titre abrégé: Vaccines (Basel)
Pays: Switzerland
ID NLM: 101629355

Informations de publication

Date de publication:
25 Apr 2023
Historique:
received: 21 03 2023
revised: 21 04 2023
accepted: 23 04 2023
medline: 27 5 2023
pubmed: 27 5 2023
entrez: 27 5 2023
Statut: epublish

Résumé

After 40 years of its appearance, human immunodeficiency virus (HIV) infection remains a leading public health challenge worldwide. Since the introduction of antiretroviral treatment (ART), HIV infection has become a chronic condition, and people living with HIV could have life expectancies close to those of the general population. People with HIV often have an increased risk of infection or experience more severe morbidity following exposure to vaccine-preventable diseases. Nowadays, several vaccines are available against bacteria and viruses. However, national and international vaccination guidelines for people with HIV are heterogeneous, and not every vaccine is included. For these reasons, we aimed to perform a narrative review about the vaccinations available for adults living with HIV, reporting the most updated studies performed for each vaccine among this population. We performed a comprehensive literature search through electronic databases (Pubmed-MEDLINE and Embase) and search engines (Google Scholar). We included English peer-reviewed publications (articles and reviews) on HIV and vaccination. Despite widespread use and guideline recommendations, few vaccine trials have been conducted in people with HIV. In addition, not all vaccines are recommended for people with HIV, especially for those with low CD4 cells count. Clinicians should carefully collect the history of vaccinations and patients' acceptance and preferences and regularly check the presence of antibodies for vaccine-preventable pathogens.

Identifiants

pubmed: 37243000
pii: vaccines11050896
doi: 10.3390/vaccines11050896
pmc: PMC10220625
pii:
doi:

Types de publication

Journal Article Review

Langues

eng

Références

Vaccines (Basel). 2021 Dec 09;9(12):
pubmed: 34960204
Lancet Infect Dis. 2019 Aug;19(8):872-879
pubmed: 31285143
MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 1996 Jul 19;45(28):603-6
pubmed: 8676852
Vaccine. 2018 Feb 8;36(7):969-978
pubmed: 29338877
J Clin Gastroenterol. 1992 Jan;14(1):27-30
pubmed: 1532609
Epidemiol Rev. 2018 Jun 1;40(1):105-120
pubmed: 29648594
Infect Dis Rep. 2022 Jan 07;14(1):43-55
pubmed: 35076514
Open Forum Infect Dis. 2020 Sep 12;7(10):ofaa428
pubmed: 33072815
J Infect Dis. 2011 Apr 1;203(7):984-91
pubmed: 21266513
Vaccine. 2004 Sep 9;22(27-28):3707-12
pubmed: 15315850
In Vivo. 2019 Sep-Oct;33(5):1425-1430
pubmed: 31471388
JAMA Netw Open. 2021 Aug 2;4(8):e2121281
pubmed: 34424310
N Engl J Med. 1987 Mar 12;316(11):673-6
pubmed: 3821799
Emerg Med Int. 2021 Dec 21;2021:4818312
pubmed: 34970455
Cold Spring Harb Perspect Med. 2013 Jul 01;3(7):
pubmed: 23818515
Lancet Glob Health. 2021 Feb;9(2):e161-e169
pubmed: 33212031
Curr HIV/AIDS Rep. 2019 Oct;16(5):395-403
pubmed: 31468298
Lancet Infect Dis. 2022 Nov;22(11):1565-1576
pubmed: 35963274
N Engl J Med. 2010 Mar 4;362(9):812-22
pubmed: 20200385
Clin Infect Dis. 2018 Nov 13;67(11):1712-1719
pubmed: 29590326
HIV Med. 2022 Jan;23(1):103-108
pubmed: 34541758
Clin Infect Dis. 2022 Aug 24;75(1):e857-e864
pubmed: 34893824
Front Immunol. 2022 Oct 17;13:988304
pubmed: 36325346
Turk J Med Sci. 2021 May 14;51(5):2311-2317
pubmed: 33984893
J Infect Dis. 2016 Jun 1;213(11):1735-42
pubmed: 26768256
Vaccines (Basel). 2022 Aug 03;10(8):
pubmed: 36016131
Clin Infect Dis. 2004 Jun 1;38(11):1623-8
pubmed: 15156452
Vaccine. 2012 Mar 30;30(16):2689-96
pubmed: 22342916
Lancet HIV. 2022 May;9(5):e323-e331
pubmed: 35338835
N Engl J Med. 2021 Jun 10;384(23):2187-2201
pubmed: 33882225
Int J STD AIDS. 2015 Oct;26(12):852-6
pubmed: 25411352
J Intern Med. 2022 Apr;291(4):513-518
pubmed: 34841629
Clin Vaccine Immunol. 2012 Nov;19(11):1751-7
pubmed: 22933400
Cochrane Database Syst Rev. 2014 Jan 23;(1):CD010929
pubmed: 24453061
Clin Infect Dis. 2016 Jan 1;62(1):106-114
pubmed: 26385992
Lancet. 2020 Aug 15;396(10249):467-478
pubmed: 32702298
J Laryngol Otol. 2021 Aug;135(8):723-728
pubmed: 34184623
Infection. 2022 Dec;50(6):1491-1497
pubmed: 35522383
N Engl J Med. 2022 Aug 25;387(8):679-691
pubmed: 35866746
Vaccine. 2017 Mar 23;35(13):1712-1720
pubmed: 28238631
Eur Rev Med Pharmacol Sci. 2021 Mar;25(5):2435-2448
pubmed: 33755983
Clin Infect Dis. 1995 Nov;21(5):1197-203
pubmed: 8589143
Papillomavirus Res. 2019 Dec;8:100174
pubmed: 31252073
J Int AIDS Soc. 2018 Jun;21(6):e25110
pubmed: 29873885
Cardiovasc Pathol. 2020 Jul - Aug;47:107228
pubmed: 32375085
Vaccine. 2001 Nov 12;20(3-4):545-53
pubmed: 11672921
Lancet. 2021 Dec 11;398(10317):2173-2184
pubmed: 34774196
Lancet. 2002 Dec 14;360(9349):1921-6
pubmed: 12493258
Expert Rev Vaccines. 2012 Apr;11(4):427-48
pubmed: 22551029
Vaccine. 2005 Apr 22;23(22):2902-8
pubmed: 15780739
JAMA Netw Open. 2021 Feb 1;4(2):e2037069
pubmed: 33533933
Cureus. 2021 Dec 3;13(12):e20145
pubmed: 35003978
Clin Infect Dis. 2007 Feb 1;44(3):441-6
pubmed: 17205456
Viruses. 2022 Jan 19;14(2):
pubmed: 35215786
BMJ. 1999 Mar 27;318(7187):841-3
pubmed: 10092261
Clin Infect Dis. 2008 Apr 15;46(8):1310-4
pubmed: 18444872
Clin Infect Dis. 2014 Jul 1;59(1):127-35
pubmed: 24723284
Infez Med. 2020 Jun 1;28(2):223-226
pubmed: 32487786
Clin Infect Dis. 2013 Sep;57(5):735-44
pubmed: 23667266
Hum Vaccin. 2010 Apr;6(4):318-21
pubmed: 20372089
MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2022 Jun 10;71(23):764-769
pubmed: 35679181
Clin Infect Dis. 2001 Nov 15;33(10):E122-4
pubmed: 11641838
Vaccine. 2021 Mar 15;39 Suppl 1:A15-A23
pubmed: 33422377
Emerg Infect Dis. 2020 Sep;26(9):2231-2234
pubmed: 32818389
N Z Med J. 2015 Jun 12;128(1416):21-7
pubmed: 26117672
Curr HIV/AIDS Rep. 2019 Dec;16(6):475-481
pubmed: 31823125
Viruses. 2022 Dec 27;15(1):
pubmed: 36680111
J Infect Dis. 1991 Apr;163(4):735-9
pubmed: 1849160
Alcohol Res Health. 2010;33(3):247-57
pubmed: 23584066
J Hepatol. 2011 May;54(5):879-86
pubmed: 21145812
Viruses. 2022 Jun 20;14(6):
pubmed: 35746810
Hum Vaccin Immunother. 2014;10(12):3700-10
pubmed: 25483681
J Proteome Res. 2020 Nov 6;19(11):4690-4697
pubmed: 32692185
Viruses. 2023 Mar 10;15(3):
pubmed: 36992429
Lancet. 2017 Sep 30;390(10102):1603-1610
pubmed: 28705462
Clin Infect Dis. 2013 Jun;56(12):1704-12
pubmed: 23487379
AIDS. 2022 Dec 1;36(15):2171-2179
pubmed: 36382436
AIDS Patient Care STDS. 2010 Jul;24(7):403-7
pubmed: 20586648
Clin Infect Dis. 2000 Jan;30(1):218
pubmed: 10619765
MMWR Recomm Rep. 2003 Apr 4;52(RR-7):1-16
pubmed: 12710832
Infect Dis Now. 2022 Nov;52(8):459-460
pubmed: 36115536
Clin Infect Dis. 2004 May 1;38(9):1320-2
pubmed: 15127348
AIDS Res Ther. 2006 Apr 06;3:9
pubmed: 16600028
EClinicalMedicine. 2018 Jul 02;1:28-42
pubmed: 31193646
J Infect Dis. 2012 Oct;206(8):1280-90
pubmed: 22872734
EClinicalMedicine. 2022 Mar 24;46:101360
pubmed: 35340627
Int J Cancer. 2017 Aug 15;141(4):664-670
pubmed: 28369882
J Infect. 2012 Aug;65(2):157-64
pubmed: 22410383
Travel Med Infect Dis. 2017 Jan - Feb;15:57-62
pubmed: 27890663
Lancet. 2021 Jul 17;398(10296):213-222
pubmed: 34246358
Am J Transplant. 2011 Aug;11(8):1686-95
pubmed: 21749638
J Infect Dis. 2013 Nov 1;208(9):1375-85
pubmed: 23908479
Clin Infect Dis. 2020 Oct 23;71(7):e125-e134
pubmed: 31677266
Liver Int. 2018 Jul;38(7):1198-1205
pubmed: 29240985
Nat Med. 2022 Feb;28(2):401-409
pubmed: 35087233
Lancet Infect Dis. 2004 Jan;4(1):15-25
pubmed: 14720564
Infection. 1996 Nov-Dec;24(6):447-58
pubmed: 9007593
Am J Med. 2005 Oct;118 Suppl 10A:75S-83S
pubmed: 16271546
Infection. 2013 Feb;41(1):69-76
pubmed: 23264095
J Family Med Prim Care. 2021 Sep;10(9):3502-3504
pubmed: 34760781
Clin Infect Dis. 2021 Sep 15;73(6):941-948
pubmed: 33580242
J Clin Med. 2022 Mar 11;11(6):
pubmed: 35329872
Neurol Clin Pract. 2021 Oct;11(5):e627-e633
pubmed: 34840876
J Clin Gastroenterol. 2019 Feb;53(2):89-101
pubmed: 30575637
Postgrad Med. 2016 Aug;128(6):548-56
pubmed: 27467048
Pediatr Infect Dis J. 2011 Apr;30(4):320-4
pubmed: 20975615
Int J STD AIDS. 2013 Feb;24(2):117-22
pubmed: 23467291
J Pediatr. 2012 Oct;161(4):676-81.e2
pubmed: 22622049
Clin Infect Dis. 2019 Aug 16;69(5):836-844
pubmed: 30452621
PLoS One. 2021 Mar 16;16(3):e0248009
pubmed: 33724987
Vaccine. 2015 Jun 19;33 Suppl 3:C55-61
pubmed: 25902360
Eur Rev Med Pharmacol Sci. 2014;18(8):1277-85
pubmed: 24817305
Lancet Infect Dis. 2021 Jan;21(1):39-51
pubmed: 33069281
AIDS. 2022 Feb 1;36(2):161-168
pubmed: 34934017
Bull World Health Organ. 1972;46(5):593-7
pubmed: 4340218
Methods Mol Biol. 2012;799:1-20
pubmed: 21993636
Ann Intern Med. 2014 Jan 7;160(1):30-7
pubmed: 24166695
MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 1999 Sep 10;48(35):780-2
pubmed: 11263548
Hepat Med. 2022 May 13;14:67-77
pubmed: 35591850
J Med Virol. 2015 Feb;87(2):208-12
pubmed: 25174739
Vaccine. 2012 May 30;30 Suppl 2:B18-25
pubmed: 22607895
Viruses. 2022 Mar 21;14(3):
pubmed: 35337058
Vaccines (Basel). 2019 Jan 05;7(1):
pubmed: 30621260
Clin Med (Lond). 2022 Sep;22(5):396-400
pubmed: 36507811
Trop Med Int Health. 2008 May;13(5):683-8
pubmed: 18331384
Am J Epidemiol. 2019 Dec 31;188(12):2240-2251
pubmed: 31210268
Infect Dis Rep. 2022 Sep 01;14(5):655-667
pubmed: 36136821
JAMA Netw Open. 2021 Aug 2;4(8):e2120929
pubmed: 34424307
Eur Rev Med Pharmacol Sci. 2020 Apr;24(7):3849-3875
pubmed: 32329861
Clin Infect Dis. 2009 Mar 15;48(6):787-94
pubmed: 19193107
N Engl J Med. 2021 Feb 4;384(5):403-416
pubmed: 33378609
Eur Rev Med Pharmacol Sci. 2021 Jan;25(1):523-526
pubmed: 33506944
Vaccine. 2018 Aug 6;36(32 Pt A):4774-4782
pubmed: 29366703
Clin Infect Dis. 2013 Jul;57(1):122-5
pubmed: 23487391
Thromb Res. 2020 Jul;191:9-14
pubmed: 32353746
Clin Infect Dis. 2019 Sep 13;69(7):1183-1191
pubmed: 30927547
Clin Infect Dis. 2020 Jun 24;71(1):89-97
pubmed: 31425581
N Engl J Med. 2021 Dec 16;385(25):2348-2360
pubmed: 34587382
AIDS. 1994 Jun;8(6):779-85
pubmed: 8086136
Clin Infect Dis. 2008 Feb 15;46(4):523-7
pubmed: 18194095
AIDS. 2007 Nov 30;21(18):2425-34
pubmed: 18025879
Vaccine. 2017 Dec 15;35(50):7042-7048
pubmed: 29100708
N Engl J Med. 2013 Feb 21;368(8):745-55
pubmed: 23425167
Dig Liver Dis. 2016 Sep;48(9):1066-71
pubmed: 27291331
J Infect Dis. 2013 Aug 15;208(4):672-8
pubmed: 23661792
J Infect Dis. 1990 Jun;161(6):1296-8
pubmed: 2189011
Oncotarget. 2018 Mar 30;9(24):17171-17180
pubmed: 29682214
J Infect Dis. 2015 Apr 15;211(8):1279-87
pubmed: 25371534
MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2022 Jan 28;71(4):109-117
pubmed: 35085226
Hum Vaccin Immunother. 2021 Dec 2;17(12):5475-5486
pubmed: 34714720
PLoS Biol. 2019 May 17;17(5):e3000257
pubmed: 31100059
Clin Infect Dis. 2010 Apr 15;50(8):1184-6
pubmed: 20210647
BMJ. 2009 Jan 26;338:a3172
pubmed: 19171560
J Infect Dis. 1991 Mar;163(3):454-9
pubmed: 1825315
MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2020 Apr 03;69(13):377-381
pubmed: 32240128
Vaccine. 2016 Mar 18;34(13):1559-1565
pubmed: 26896686
Head Neck. 2020 Jul;42(7):1560-1569
pubmed: 32437022
Clin Infect Dis. 2017 Aug 1;65(3):507-509
pubmed: 28387817
Health Technol Assess. 2013 Sep;17(37):1-372, v-vi
pubmed: 24021245
Vaccine. 2016 Sep 14;34(40):4799-806
pubmed: 27544584
J Infect Dis. 2013 Mar 1;207(5):749-58
pubmed: 23225902
Top Antivir Med. 2023 Mar 31;31(1):14-22
pubmed: 37018732
Eur Rev Med Pharmacol Sci. 2020 Mar;24(5):2781-2783
pubmed: 32196628
AIDS Care. 2022 Apr;34(4):542-544
pubmed: 34082628
Int J Infect Dis. 2013 Dec;17(12):e1249-51
pubmed: 24139228
AIDS. 2022 Sep 1;36(11):1545-1552
pubmed: 35730380
Sex Transm Infect. 2023 May;99(3):198-199
pubmed: 36596674
AIDS. 2018 Jun 1;32(9):1085-1094
pubmed: 29424779
Nat Microbiol. 2020 Apr;5(4):536-544
pubmed: 32123347
MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2022 Aug 12;71(32):1023-1028
pubmed: 35951495
Tour Manag. 2021 Apr;83:104180
pubmed: 32952254
Eur Rev Med Pharmacol Sci. 2020 Jul;24(14):7861-7868
pubmed: 32744714
Ann Pharmacother. 2022 Jun;56(6):727-735
pubmed: 34459258
EBioMedicine. 2016 Oct;12:295-301
pubmed: 27658738
J Viral Hepat. 2021 Apr;28(4):621-629
pubmed: 33382189
J Infect Dis. 2013 Dec 15;208(12):1953-61
pubmed: 23904292
Expert Rev Vaccines. 2019 Jul;18(7):693-701
pubmed: 31268739
Drug Saf. 2021 Jul;44(7):811-823
pubmed: 34115324
Lung. 2022 Oct;200(5):573-577
pubmed: 36114845
Eur J Clin Microbiol Infect Dis. 1994 Apr;13(4):313-5
pubmed: 8070437
Lancet Infect Dis. 2015 Nov;15(11):1283-91
pubmed: 26257021
EClinicalMedicine. 2022 Aug 03;52:101585
pubmed: 35936024
AIDS. 2010 Jun 1;24(9):1351-60
pubmed: 20559040
Adv Wound Care (New Rochelle). 2021 Feb;10(2):51-80
pubmed: 33035150
Clin Microbiol Infect. 2010 May;16(5):401
pubmed: 20394638
AIDS. 2022 Mar 15;36(4):F1-F5
pubmed: 35013085
Sex Transm Dis. 2023 May 1;50(5):247-251
pubmed: 36728240
HIV Med. 2022 May;23(5):558-563
pubmed: 34725907
Lancet Infect Dis. 2021 Jan;21(1):24-25
pubmed: 32437697
World J Gastroenterol. 2017 May 28;23(20):3589-3606
pubmed: 28611512
Life (Basel). 2023 Feb 22;13(3):
pubmed: 36983762
J Infect Dis. 2005 May 1;191(9):1435-41
pubmed: 15809901
Hum Vaccin Immunother. 2015;11(11):2582-98
pubmed: 26208678
JAMA Netw Open. 2022 Apr 1;5(4):e228573
pubmed: 35486405
J Med Virol. 2011 Sep;83(9):1537-43
pubmed: 21739443
Int J STD AIDS. 2014 Sep;25(10):745-50
pubmed: 24452731
Nat Rev Immunol. 2020 Feb;20(2):87-88
pubmed: 31712767
HIV Med. 2020 Oct;21(9):567-577
pubmed: 32671970
Pediatr Infect Dis J. 2015 May;34(5):e113-8
pubmed: 25876102
Euro Surveill. 2022 Jun;27(22):
pubmed: 35656836
AIDS. 2022 Jul 1;36(8):1135-1139
pubmed: 35212671
Curr Opin Infect Dis. 2007 Feb;20(1):11-5
pubmed: 17197876
Bull World Health Organ. 1998;76(1):63-71
pubmed: 9615498
EClinicalMedicine. 2022 Feb 19;45:101306
pubmed: 35243272
Lancet. 2013 Nov 2;382(9903):1525-33
pubmed: 24152939
Vaccine. 2001 Dec 12;20(5-6):905-13
pubmed: 11738756
N Engl J Med. 2004 Jan 22;350(4):342-50
pubmed: 14736926
Korean J Pain. 2021 Oct 01;34(4):509-533
pubmed: 34593669
J Infect Dis. 2023 Mar 1;227(5):733-735
pubmed: 35796710
Hum Vaccin Immunother. 2022 Nov 30;18(6):2132798
pubmed: 36328438
HIV Med. 2018 May 15;:
pubmed: 29761877
Pediatr Infect Dis J. 2010 May;29(5):391-6
pubmed: 20431379
Infez Med. 2021 Jun 1;29(2):236-241
pubmed: 34061789
Vaccine. 2002 Dec 20;20 Suppl 5:B29-32
pubmed: 12477415
Expert Rev Vaccines. 2019 Jan;18(1):95-104
pubmed: 30417710
Vaccine. 2014 Mar 26;32(15):1745-53
pubmed: 24508036
J Med Virol. 2022 Nov;94(11):5582-5588
pubmed: 35855627
Lancet Respir Med. 2022 Aug;10(8):785-795
pubmed: 35691295
J Acquir Immune Defic Syndr. 2016 Nov 1;73(3):282-286
pubmed: 27105050
Front Immunol. 2022 Feb 10;12:820126
pubmed: 35222357
J Infect Dev Ctries. 2021 Mar 31;15(3):353-359
pubmed: 33839709
Vaccines (Basel). 2022 May 31;10(6):
pubmed: 35746488
J Hepatol. 2008 Feb;48(2):353-67
pubmed: 18155314
JAMA. 2011 Apr 13;305(14):1432-40
pubmed: 21486976
J Infect Dis. 2023 Apr 12;227(7):838-849
pubmed: 35668700
Vaccine. 2014 Sep 29;32(43):5585-92
pubmed: 25131742
Vaccine. 2012 Mar 28;30(15):2556-63
pubmed: 22326642
Vaccine. 2012 Nov 20;30 Suppl 5:F168-74
pubmed: 23199960
Healthcare (Basel). 2022 Jun 08;10(6):
pubmed: 35742110
Hum Vaccin Immunother. 2015;11(6):1418-25
pubmed: 25915588
Pediatr Infect Dis J. 2018 Jun;37(6):595-597
pubmed: 29278613
Vaccines (Basel). 2021 Dec 16;9(12):
pubmed: 34960236
HIV Med. 2016 Aug;17 Suppl 3:s2-s81
pubmed: 27568789
Clin Infect Dis. 2013 Feb;56(4):606-12
pubmed: 23090927
PLoS One. 2013 Nov 12;8(11):e80409
pubmed: 24265819
N Engl J Med. 2020 Dec 31;383(27):2603-2615
pubmed: 33301246
Vaccine. 2018 Oct 22;36(44):6556-6558
pubmed: 28830694
Lancet HIV. 2021 Sep;8(9):e568-e580
pubmed: 34416193
AIDS. 2022 Jul 15;36(9):1273-1278
pubmed: 35262533
AIDS Res Hum Retroviruses. 2022 Feb;38(2):80-86
pubmed: 34652963
Vaccines (Basel). 2021 Nov 15;9(11):
pubmed: 34835262
Vaccine. 2005 May 9;23(25):3256-63
pubmed: 15837230
JAMA. 1992 Mar 4;267(9):1237-41
pubmed: 1538561
Vaccine. 2018 Nov 12;36(46):7017-7024
pubmed: 30314913
Infection. 2013 Apr;41(2):347-53
pubmed: 22971938
Vaccine. 2020 Mar 4;38(11):2600-2607
pubmed: 32057574
AIDS. 2022 Mar 1;36(3):479-481
pubmed: 35084386
Emerg Microbes Infect. 2020 Dec;9(1):2550-2561
pubmed: 33131455

Auteurs

Andrea De Vito (A)

Unit of Infectious Diseases, Department of Medicine, Surgery, and Pharmacy, University of Sassari, 07100 Sassari, Italy.

Agnese Colpani (A)

Unit of Infectious Diseases, Department of Medicine, Surgery, and Pharmacy, University of Sassari, 07100 Sassari, Italy.

Mattia Trunfio (M)

Unit of Infectious Diseases, Department of Medical Sciences, University of Turin, 10149 Torino, Italy.

Vito Fiore (V)

Unit of Infectious Diseases, Department of Medicine, Surgery, and Pharmacy, University of Sassari, 07100 Sassari, Italy.

Giulia Moi (G)

Unit of Infectious Diseases, Department of Medicine, Surgery, and Pharmacy, University of Sassari, 07100 Sassari, Italy.

Marco Fois (M)

Unit of Infectious Diseases, Department of Medicine, Surgery, and Pharmacy, University of Sassari, 07100 Sassari, Italy.

Nicola Leoni (N)

Unit of Infectious Diseases, Department of Medicine, Surgery, and Pharmacy, University of Sassari, 07100 Sassari, Italy.

Stefano Ruiu (S)

Unit of Infectious Diseases, Department of Medicine, Surgery, and Pharmacy, University of Sassari, 07100 Sassari, Italy.

Sergio Babudieri (S)

Unit of Infectious Diseases, Department of Medicine, Surgery, and Pharmacy, University of Sassari, 07100 Sassari, Italy.

Andrea Calcagno (A)

Unit of Infectious Diseases, Department of Medical Sciences, University of Turin, 10149 Torino, Italy.

Giordano Madeddu (G)

Unit of Infectious Diseases, Department of Medicine, Surgery, and Pharmacy, University of Sassari, 07100 Sassari, Italy.

Classifications MeSH