Non-Classical HLA Class 1b and Hepatocellular Carcinoma.

NKG2A receptor Vδ2 T-cell hepatitis virus hepatocellular carcinoma human leukocyte antigen natural killer cells

Journal

Biomedicines
ISSN: 2227-9059
Titre abrégé: Biomedicines
Pays: Switzerland
ID NLM: 101691304

Informations de publication

Date de publication:
09 Jun 2023
Historique:
received: 28 04 2023
revised: 02 06 2023
accepted: 06 06 2023
medline: 28 6 2023
pubmed: 28 6 2023
entrez: 28 6 2023
Statut: epublish

Résumé

A number of studies are underway to gain a better understanding of the role of immunity in the pathogenesis of hepatocellular carcinoma and to identify subgroups of individuals who may benefit the most from systemic therapy according to the etiology of their tumor. Human leukocyte antigens play a key role in antigen presentation to T cells. This is fundamental to the host's defense against pathogens and tumor cells. In addition, HLA-specific interactions with innate lymphoid cell receptors, such those present on natural killer cells and innate lymphoid cell type 2, have been shown to be important activators of immune function in the context of several liver diseases. More recent studies have highlighted the key role of members of the non-classical HLA-Ib and the transcript adjacent to the HLA-F locus, FAT10, in hepatocarcinoma. The present review analyzes the major contribution of these molecules to hepatic viral infection and hepatocellular prognosis. Particular attention has been paid to the association of natural killer and Vδ2 T-cell activation, mediated by specific HLA class Ib molecules, with risk assessment and novel treatment strategies to improve immunotherapy in HCC.

Identifiants

pubmed: 37371767
pii: biomedicines11061672
doi: 10.3390/biomedicines11061672
pmc: PMC10296335
pii:
doi:

Types de publication

Journal Article Review

Langues

eng

Subventions

Organisme : Italian Ministry of Health (Ricerca Corrente)
ID : [no grant number provided]

Références

Hepatobiliary Pancreat Dis Int. 2011 Apr;10(2):158-63
pubmed: 21459722
Proc Natl Acad Sci U S A. 1997 Oct 14;94(21):11520-5
pubmed: 9326642
Biomed Pharmacother. 2020 Jan;121:109637
pubmed: 31810126
J Immunol. 2004 Nov 15;173(10):6072-81
pubmed: 15528343
Exp Mol Pathol. 2018 Aug;105(1):144-149
pubmed: 30009772
Cancers (Basel). 2019 Nov 05;11(11):
pubmed: 31694274
Front Immunol. 2022 Aug 19;13:1004415
pubmed: 36059458
Trends Immunol. 2016 Jul;37(7):451-461
pubmed: 27160662
Cancer Cell. 2023 Feb 13;41(2):272-287.e9
pubmed: 36706761
Cancers (Basel). 2022 Oct 13;14(20):
pubmed: 36291802
Front Immunol. 2022 Mar 28;13:870038
pubmed: 35418990
Nat Immunol. 2001 May;2(5):452-60
pubmed: 11323700
Immunogenetics. 2012 Mar;64(3):251-8
pubmed: 22015712
Clin Cancer Res. 2013 Oct 1;19(19):5465-73
pubmed: 23938290
J Clin Immunol. 2002 Jan;22(1):28-36
pubmed: 11958591
J Cell Physiol. 2020 Dec;235(12):9291-9303
pubmed: 32484595
ACS Nano. 2020 Oct 27;14(10):12679-12696
pubmed: 32909732
Oncoimmunology. 2015 Jul 25;5(1):e1052213
pubmed: 26942060
Cancers (Basel). 2021 Feb 11;13(4):
pubmed: 33670139
Transl Oncol. 2023 May;31:101650
pubmed: 36917873
PLoS One. 2013 Oct 25;8(10):e71742
pubmed: 24204558
Lancet Oncol. 2022 Jan;23(1):77-90
pubmed: 34914889
Exp Biol Med (Maywood). 2022 Jul;247(14):1235-1243
pubmed: 35475367
Front Immunol. 2020 Sep 30;11:559576
pubmed: 33101277
Sci Rep. 2018 Jan 12;8(1):659
pubmed: 29330418
Cancers (Basel). 2022 Jun 01;14(11):
pubmed: 35681730
Immunity. 2007 May;26(5):593-604
pubmed: 17509909
Hepatology. 2014 Apr;59(4):1415-26
pubmed: 24002931
Science. 2004 Aug 6;305(5685):872-4
pubmed: 15297676
Int J Oncol. 2008 Mar;32(3):633-41
pubmed: 18292941
Histol Histopathol. 2011 Dec;26(12):1487-97
pubmed: 21972088
Front Pharmacol. 2022 Nov 01;13:972320
pubmed: 36386217
Tumour Biol. 2016 Mar;37(3):3749-56
pubmed: 26468017
PLoS One. 2013 Apr 16;8(4):e61992
pubmed: 23613999
Proteomics Clin Appl. 2008 Sep;2(9):1290-9
pubmed: 21136923
Oncoimmunology. 2016 Dec 7;6(1):e1264562
pubmed: 28197391
Cell. 2018 Dec 13;175(7):1731-1743.e13
pubmed: 30503213
Hum Pathol. 2009 Mar;40(3):381-9
pubmed: 18992916
Int J Mol Sci. 2022 Mar 08;23(6):
pubmed: 35328349
Mol Immunol. 2015 Dec;68(2 Pt A):129-32
pubmed: 25983082
Hepatology. 2013 Feb;57(2):727-39
pubmed: 22987284
Int J Mol Sci. 2019 Nov 28;20(23):
pubmed: 31795299
Nat Rev Immunol. 2005 Jun;5(6):459-71
pubmed: 15928678
J Cancer. 2019 Aug 28;10(21):5173-5190
pubmed: 31602270
Front Immunol. 2021 Oct 25;12:752699
pubmed: 34759930
J Exp Med. 2009 Jul 6;206(7):1495-503
pubmed: 19528259
J Viral Hepat. 2017 Sep;24(9):768-775
pubmed: 28211154
J Immunother. 2008 Jan;31(1):63-71
pubmed: 18157013
Int J Mol Sci. 2020 Jun 25;21(12):
pubmed: 32630545
Hum Reprod Update. 2022 May 2;28(3):435-454
pubmed: 35234898
Tissue Antigens. 2012 Feb;79(2):97-103
pubmed: 22136460
Gastroenterology. 2023 Jan;164(1):72-88.e18
pubmed: 36108710
Int J Mol Sci. 2021 Mar 14;22(6):
pubmed: 33799477
Front Oncol. 2021 Aug 11;11:707473
pubmed: 34458148
Proc Natl Acad Sci U S A. 2019 Jun 25;116(26):12964-12973
pubmed: 31138701
Cell Death Dis. 2022 Mar 7;13(3):213
pubmed: 35256589
Nat Rev Cancer. 2019 Jul;19(7):392-404
pubmed: 31209264
Exp Hematol. 2015 Mar;43(3):149-57
pubmed: 25434712
Immunogenetics. 2003 Feb;54(11):767-75
pubmed: 12618909
Front Immunol. 2014 Jun 06;5:266
pubmed: 24936203
Front Immunol. 2021 Oct 29;12:744324
pubmed: 34777357
Eur J Immunol. 2004 Jun;34(6):1673-9
pubmed: 15162437
Blood. 2006 Oct 15;108(8):2608-15
pubmed: 16809620
J Biol Chem. 2000 May 19;275(20):15232-8
pubmed: 10809759
Therap Adv Gastroenterol. 2021 Jul 27;14:17562848211031394
pubmed: 34377148
Front Immunol. 2023 Jan 20;14:1087155
pubmed: 36742337
Cell. 2019 Oct 31;179(4):829-845.e20
pubmed: 31675496
Immunol Rev. 1995 Oct;147:67-89
pubmed: 8847081
Clin Cancer Res. 2019 Oct 15;25(20):6052-6060
pubmed: 31308062
J Gastrointest Oncol. 2021 Jul;12(Suppl 2):S361-S373
pubmed: 34422400
Proc Natl Acad Sci U S A. 1998 Apr 28;95(9):5199-204
pubmed: 9560253
Int J Mol Sci. 2020 Nov 17;21(22):
pubmed: 33213057
Vaccines (Basel). 2022 Nov 23;10(12):
pubmed: 36560403
J Cancer Res Clin Oncol. 2019 May;145(5):1179-1190
pubmed: 30778749
Eur J Immunol. 2005 Mar;35(3):766-75
pubmed: 15714583
Nat Rev Clin Oncol. 2021 Jul;18(7):435-453
pubmed: 33608690
Front Oncol. 2020 Dec 23;10:597468
pubmed: 33425752
Gastroenterology. 2019 Nov;157(5):1383-1397.e11
pubmed: 31344396
Antiviral Res. 2022 Sep;205:105385
pubmed: 35917968
Hepatol Res. 2023 May;53(5):417-431
pubmed: 36628564
J Exp Med. 1991 Sep 1;174(3):737-40
pubmed: 1908512
Clin Exp Med. 2014 Feb;14(1):35-43
pubmed: 23007926
Biomedicines. 2020 Jul 01;8(7):
pubmed: 32630199
Biochem Pharmacol. 2022 Mar;197:114940
pubmed: 35120895
Int J Mol Sci. 2020 Jun 19;21(12):
pubmed: 32575403
Ann Transl Med. 2020 Mar;8(5):244
pubmed: 32309391
Pharmacol Res. 2022 Jan;175:106036
pubmed: 34920118
Front Immunol. 2022 Oct 12;13:1007647
pubmed: 36311782
Eur J Immunol. 1997 May;27(5):1164-9
pubmed: 9174606
Int J Mol Sci. 2021 Nov 19;22(22):
pubmed: 34830373
Liver Int. 2019 Jul;39(7):1237-1245
pubmed: 31177636
Mol Immunol. 2020 Apr;120:101-112
pubmed: 32113130
J Immunol. 2016 Jan 1;196(1):17-21
pubmed: 26685314
J Infect Dis. 2009 Nov 1;200(9):1397-401
pubmed: 19780673
Immunity. 2009 May;30(5):673-83
pubmed: 19409816
Int J Cancer. 2022 Feb 15;150(4):688-704
pubmed: 34716584
Front Immunol. 2018 Apr 09;9:586
pubmed: 29686666
Int J Mol Sci. 2021 Sep 08;22(18):
pubmed: 34575902
J Infect Dis. 2005 Jul 1;192(1):162-5
pubmed: 15942906
Int J Mol Sci. 2020 Oct 28;21(21):
pubmed: 33126487
Gastroenterology. 2010 Apr;138(4):1536-45
pubmed: 20080094
Cancer Res. 2014 Sep 15;74(18):5287-300
pubmed: 25056121
Cell. 2018 Dec 13;175(7):1720-1722
pubmed: 30550781
J Immunol. 2010 Dec 15;185(12):7452-9
pubmed: 21057081
Liver Int. 2023 Mar;43(3):546-557
pubmed: 36571256
Cancers (Basel). 2023 Feb 16;15(4):
pubmed: 36831606
J Immunol. 2006 Jun 1;176(11):6464-72
pubmed: 16709803
Cancers (Basel). 2021 Jun 29;13(13):
pubmed: 34209646
Trends Cancer. 2021 May;7(5):389-392
pubmed: 33563576
J Immunol. 2013 Aug 15;191(4):1567-77
pubmed: 23851683
Biomolecules. 2020 Jun 23;10(6):
pubmed: 32586037
Gastroenterology. 2018 Nov;155(5):1366-1371.e3
pubmed: 30031767
J Exp Med. 2009 Oct 26;206(11):2557-72
pubmed: 19858347
Cancer Immunol Res. 2014 Dec;2(12):1209-19
pubmed: 25315249
Cells. 2021 Aug 24;10(9):
pubmed: 34571823
J Immunotoxicol. 2012 Jul-Sep;9(3):282-91
pubmed: 22283601
Cancers (Basel). 2021 Jun 29;13(13):
pubmed: 34209910
Mol Cancer. 2023 Feb 15;22(1):31
pubmed: 36793048
Nat Immunol. 2016 Sep;17(9):1067-74
pubmed: 27455421
J Leukoc Biol. 2012 Feb;91(2):299-309
pubmed: 22045868
Oncogene. 2013 Feb 14;32(7):805-18
pubmed: 22508478
Cell Biosci. 2019 Sep 26;9:79
pubmed: 31572568
Front Immunol. 2012 Aug 20;3:258
pubmed: 22934097
Genes Dis. 2021 Jun 30;9(5):1220-1233
pubmed: 35873024
Sci Rep. 2021 Nov 2;11(1):21424
pubmed: 34728722
J Immunol. 2010 Mar 1;184(5):2693-701
pubmed: 20124099
Bone Marrow Transplant. 2009 May;43(9):693-9
pubmed: 19011664
Biomedicines. 2023 Feb 19;11(2):
pubmed: 36831162
Clin Cancer Res. 2009 Jul 15;15(14):4686-93
pubmed: 19584149
J Hepatol. 2014 Feb;60(2):245-52
pubmed: 24036009
DNA Cell Biol. 2011 Dec;30(12):1027-32
pubmed: 21612396
Mol Cell Biol. 2004 Jul;24(14):6194-204
pubmed: 15226423
Annu Rev Immunol. 2018 Apr 26;36:247-277
pubmed: 29328785
Drug Metab Rev. 2012 Feb;44(1):116-26
pubmed: 21913872
Science. 1990 Apr 13;248(4952):220-3
pubmed: 2326636
PLoS Pathog. 2019 Apr 18;15(4):e1007715
pubmed: 30998783
Int J Mol Sci. 2018 Jun 04;19(6):
pubmed: 29867033
Gut. 2019 May;68(5):916-927
pubmed: 29970455
Curr Res Transl Med. 2018 May;66(2):53-56
pubmed: 29625833
PLoS One. 2016 Sep 20;11(9):e0163297
pubmed: 27649529
Tissue Antigens. 2015 Oct;86(4):267-75
pubmed: 26381047
Eur J Immunol. 2010 Aug;40(8):2308-18
pubmed: 20865824
Clin Cancer Res. 2020 Nov 1;26(21):5549-5556
pubmed: 32409305
Exp Mol Pathol. 2014 Dec;97(3):477-83
pubmed: 25290169
Curr Opin Immunol. 2018 Feb;50:102-111
pubmed: 29413815
J Cell Mol Med. 2010 Aug;14(8):2162-71
pubmed: 19799650
Cancer Immunol Res. 2019 Oct;7(10):1619-1632
pubmed: 31451484
Cell Rep. 2018 Aug 21;24(8):1967-1976.e4
pubmed: 30134159
J Immunol. 2011 Feb 15;186(4):2672-80
pubmed: 21248258
Int J Mol Sci. 2019 Mar 22;20(6):
pubmed: 30909402
J Hepatol. 2017 Jul;67(1):137-144
pubmed: 28323125
Front Immunol. 2023 Mar 08;14:1118845
pubmed: 36969248
Proc Natl Acad Sci U S A. 2011 Jun 28;108(26):10656-61
pubmed: 21670276
Front Immunol. 2021 Feb 23;12:595722
pubmed: 33708198
Hum Immunol. 2014 Dec;75(12):1225-31
pubmed: 25318079
J Immunol. 2010 Jun 1;184(11):6199-208
pubmed: 20483783
Cancer Sci. 2020 Aug;111(8):3057-3070
pubmed: 32495519
Gastroenterology. 2008 Jan;134(1):248-58
pubmed: 18166357
Hepatology. 2018 Dec;68(6):2268-2284
pubmed: 29790184
Ann Surg Oncol. 2023 Feb;30(2):1240-1252
pubmed: 36149610
Oncol Lett. 2015 Jan;9(1):300-304
pubmed: 25435979
Front Immunol. 2020 Aug 21;11:2046
pubmed: 32973812
Nat Rev Cancer. 2012 Mar 22;12(4):252-64
pubmed: 22437870
Int J Mol Sci. 2020 Jun 17;21(12):
pubmed: 32560316
Cell Rep. 2017 May 9;19(6):1189-1201
pubmed: 28494868
Blood. 1994 Dec 15;84(12):4008-27
pubmed: 7994020
JAMA Oncol. 2022 Mar 01;8(3):462-473
pubmed: 34940799
Neoplasma. 2011;58(5):371-6
pubmed: 21744989
Hepatology. 2015 Jul;62(1):158-65
pubmed: 25777590
Int J Mol Sci. 2021 Aug 22;22(16):
pubmed: 34445750
HLA. 2017 Mar;89(3):135-142
pubmed: 28083985
Proc Natl Acad Sci U S A. 2003 Jul 22;100(15):8856-61
pubmed: 12853576
Hum Immunol. 2023 Apr;84(4):263-271
pubmed: 36822912
J Hepatol. 2019 Aug;71(2):252-264
pubmed: 30905683
J Exp Med. 2002 Dec 2;196(11):1403-14
pubmed: 12461076
Nat Rev Immunol. 2017 Nov;17(11):665-678
pubmed: 28804130
Medicine (Baltimore). 2018 Dec;97(50):e13301
pubmed: 30557978
J Immunol. 1998 May 15;160(10):4951-60
pubmed: 9590243
PLoS One. 2023 Jan 4;18(1):e0280023
pubmed: 36598909
J Hepatol. 2022 Oct;77(4):1059-1070
pubmed: 35644434
J Clin Oncol. 2020 Dec 20;38(36):4317-4345
pubmed: 33197225
Nat Rev Immunol. 2022 Dec;22(12):751-764
pubmed: 35418563
J Viral Hepat. 2011 Feb;18(2):102-5
pubmed: 20236238
J Immunol. 2000 Jan 1;164(1):319-28
pubmed: 10605026
Aging Dis. 2020 Feb 1;11(1):118-128
pubmed: 32010486
J Hepatol. 2015 Jun;62(6):1430-7
pubmed: 25772038
Cell Rep. 2021 Oct 19;37(3):109871
pubmed: 34686325
Front Oncol. 2022 Mar 31;12:833884
pubmed: 35433466
Cancers (Basel). 2023 Feb 16;15(4):
pubmed: 36831591
EMBO J. 2022 Dec 17;41(2):e107739
pubmed: 34913508
PLoS One. 2015 Feb 20;10(2):e0117420
pubmed: 25700262
Hepatology. 2019 Mar;69(3):1165-1179
pubmed: 30153337
JCI Insight. 2017 Jul 6;2(13):
pubmed: 28679955
Trends Immunol. 2018 Mar;39(3):222-239
pubmed: 29397297
J Gastrointest Oncol. 2021 Aug;12(4):1823-1837
pubmed: 34532131
J Clin Invest. 1998 Jul 1;102(1):223-31
pubmed: 9649576

Auteurs

Valli De Re (V)

Immunopathology and Cancer Biomarkers Unit, Centro di Riferimento Oncologico di Aviano (CRO), Istituti di Ricovero e Cura a Carattere Scientifico (IRCCS), 33081 Aviano, Italy.

Maria Lina Tornesello (ML)

Molecular Biology and Viral Oncology Unit, Istituto Nazionale Tumori IRCCS "Fondazione G. Pascale", 80131 Naples, Italy.

Vito Racanelli (V)

Department of Interdisciplinary Medicine, School of Medicine, 'Aldo Moro' University of Bari, 70124 Bari, Italy.

Marcella Prete (M)

Department of Interdisciplinary Medicine, School of Medicine, 'Aldo Moro' University of Bari, 70124 Bari, Italy.

Agostino Steffan (A)

Immunopathology and Cancer Biomarkers Unit, Centro di Riferimento Oncologico di Aviano (CRO), Istituti di Ricovero e Cura a Carattere Scientifico (IRCCS), 33081 Aviano, Italy.

Classifications MeSH