Cellular Adaptation Takes Advantage of Atavistic Regression Programs during Carcinogenesis.

cancer drug resistance tumor adaptation tumor biology tumor metabolism

Journal

Cancers
ISSN: 2072-6694
Titre abrégé: Cancers (Basel)
Pays: Switzerland
ID NLM: 101526829

Informations de publication

Date de publication:
03 Aug 2023
Historique:
received: 03 07 2023
revised: 01 08 2023
accepted: 01 08 2023
medline: 12 8 2023
pubmed: 12 8 2023
entrez: 12 8 2023
Statut: epublish

Résumé

Adaptation of cancer cells to extreme microenvironmental conditions (i.e., hypoxia, high acidity, and reduced nutrient availability) contributes to cancer resilience. Furthermore, neoplastic transformation can be envisioned as an extreme adaptive response to tissue damage or chronic injury. The recent Systemic-Evolutionary Theory of the Origin of Cancer (SETOC) hypothesizes that cancer cells "revert" to "primitive" characteristics either ontogenically (embryo-like) or phylogenetically (single-celled organisms). This regression may confer robustness and maintain the disordered state of the tissue, which is a hallmark of malignancy. Changes in cancer cell metabolism during adaptation may also be the consequence of altered microenvironmental conditions, often resulting in a shift toward lactic acid fermentation. However, the mechanisms underlying the robust adaptive capacity of cancer cells remain largely unknown. In recent years, cancer cells' metabolic flexibility has received increasing attention among researchers. Here, we focus on how changes in the microenvironment can affect cancer cell energy production and drug sensitivity. Indeed, changes in the cellular microenvironment may lead to a "shift" toward "atavistic" biologic features, such as the switch from oxidative phosphorylation (OXPHOS) to lactic acid fermentation, which can also sustain drug resistance. Finally, we point out new integrative metabolism-based pharmacological approaches and potential biomarkers for early detection.

Identifiants

pubmed: 37568758
pii: cancers15153942
doi: 10.3390/cancers15153942
pmc: PMC10416974
pii:
doi:

Types de publication

Journal Article Review

Langues

eng

Références

Nat Metab. 2020 Feb;2(2):127-129
pubmed: 32694689
Nat Rev Cancer. 2011 Aug 11;11(9):671-7
pubmed: 21833026
Physiol Chem Phys. 1980;12(2):99-110
pubmed: 6254102
J Gen Physiol. 1927 Mar 7;8(6):519-30
pubmed: 19872213
Adv Exp Med Biol. 2020;1219:35-49
pubmed: 32130692
Pathol Oncol Res. 2021 May 03;27:1609802
pubmed: 34257622
Int J Mol Sci. 2021 Feb 02;22(3):
pubmed: 33540663
Int J Mol Sci. 2022 Oct 30;23(21):
pubmed: 36362004
Biochem Biophys Res Commun. 2021 Jul 30;564:134-149
pubmed: 32972747
Med Hypotheses. 2017 Mar;100:82-86
pubmed: 28236854
Cancer Metastasis Rev. 2021 Dec;40(4):1159-1176
pubmed: 34850320
Semin Cancer Biol. 2021 Sep;74:24-44
pubmed: 33545339
Sci Rep. 2021 Jan 13;11(1):1259
pubmed: 33441568
Biochim Biophys Acta. 2012 Aug;1826(1):238-54
pubmed: 22554970
Nutrients. 2021 May 26;13(6):
pubmed: 34073158
Front Cell Dev Biol. 2020 Feb 28;8:87
pubmed: 32181250
Free Radic Biol Med. 2019 Nov 1;143:510-521
pubmed: 31494243
Nutrition. 2020 Jun;74:110748
pubmed: 32203880
Cell Cycle. 2010 Sep 1;9(17):3506-14
pubmed: 20818174
Biochem Biophys Res Commun. 2015 May 22;461(1):76-9
pubmed: 25849885
Cancer Metastasis Rev. 2019 Jun;38(1-2):205-222
pubmed: 30911978
Nat Commun. 2021 Dec 8;12(1):7115
pubmed: 34880237
J Mol Med (Berl). 2020 Oct;98(10):1431-1446
pubmed: 32803272
J Control Release. 2015 Dec 10;219:278-294
pubmed: 26143224
Curr Top Med Chem. 2020;20(12):1093-1104
pubmed: 32091334
Mol Pharm. 2011 Dec 5;8(6):2032-8
pubmed: 21981633
Cell. 2014 Jul 3;158(1):9-10
pubmed: 24995972
Biochim Biophys Acta. 2015 Feb;1847(2):171-181
pubmed: 25449966
Nature. 2014 Apr 3;508(7494):108-12
pubmed: 24670634
Br J Nutr. 2012 Feb;107(4):473-84
pubmed: 21849094
Nat Med. 2016 Jul;22(7):792-9
pubmed: 27322744
Crit Rev Biotechnol. 2012 Dec;32(4):289-326
pubmed: 22129270
Clin Cancer Res. 2018 Jun 1;24(11):2482-2490
pubmed: 29420223
Science. 1963 Jun 28;140(3574):1391-2
pubmed: 13979937
Biochim Biophys Acta Mol Basis Dis. 2020 Jun 1;1866(6):165759
pubmed: 32151633
J Biol Chem. 2017 Sep 8;292(36):15105-15120
pubmed: 28673964
Int J Mol Sci. 2019 Oct 02;20(19):
pubmed: 31581628
Cancers (Basel). 2021 Jul 03;13(13):
pubmed: 34283054
Integr Biol (Camb). 2015 Jun;7(6):672-80
pubmed: 25965948
Sci Adv. 2022 Sep 2;8(35):eabq5206
pubmed: 36044572
Clin Exp Metastasis. 2021 Aug;38(4):343-359
pubmed: 34076787
Cancer Rep (Hoboken). 2020 Aug;3(4):e1174
pubmed: 32794635
BMC Cancer. 2015 May 13;15:401
pubmed: 25967547
Biochim Biophys Acta. 2016 Aug;1857(8):1086-1101
pubmed: 26971832
Cancer Metastasis Rev. 2019 Jun;38(1-2):149-155
pubmed: 30806853
Proteomics. 2003 Sep;3(9):1801-10
pubmed: 12973739
Antibodies (Basel). 2021 Jun 28;10(3):
pubmed: 34203136
Proc Natl Acad Sci U S A. 2007 Dec 4;104(49):19345-50
pubmed: 18032601
Redox Biol. 2020 Sep;36:101510
pubmed: 32593127
Biochimie. 2022 Nov;202:180-189
pubmed: 35952946
Front Oncol. 2015 Jul 23;5:165
pubmed: 26258072
Cell Death Dis. 2020 May 7;11(5):339
pubmed: 32382022
Oncologist. 2004;9 Suppl 5:4-9
pubmed: 15591417
J Biol Chem. 2018 Oct 12;293(41):15947-15961
pubmed: 30158244
J Exp Clin Cancer Res. 2017 Aug 30;36(1):113
pubmed: 28854931
J Biol Chem. 2009 Dec 4;284(49):34211-22
pubmed: 19801663
EBioMedicine. 2020 Apr;54:102699
pubmed: 32330875
Trends Biochem Sci. 2016 May;41(5):460-471
pubmed: 26935843
Biochim Biophys Acta. 2014 Apr;1840(4):1454-63
pubmed: 24141138
Drug Discov Today. 2015 May;20(5):635-43
pubmed: 25766095
Nat Rev Cancer. 2019 Jan;19(1):9-31
pubmed: 30532012
Elife. 2019 Apr 16;8:
pubmed: 30990168
Oncotarget. 2017 Jul 27;8(40):68730-68745
pubmed: 28978152
Plant Foods Hum Nutr. 2022 Sep;77(3):481-483
pubmed: 35831770
Front Oncol. 2022 Mar 17;12:857686
pubmed: 35372069
Nat Rev Microbiol. 2017 Aug;15(8):453-464
pubmed: 28529326
PLoS One. 2017 Jan 9;12(1):e0169899
pubmed: 28068409
Cell Res. 2019 Jul;29(7):579-591
pubmed: 31133695
Plant Foods Hum Nutr. 2008 Jun;63(2):77-82
pubmed: 18392727
J Biol Chem. 2016 Nov 11;291(46):24188-24199
pubmed: 27679486
Cells. 2021 Nov 25;10(12):
pubmed: 34943819
J Circ Biomark. 2016 Nov 4;5:1849454416663661
pubmed: 28936263
Dev Cell. 2020 Nov 9;55(3):259-271
pubmed: 33171109
Science. 2009 May 22;324(5930):1029-33
pubmed: 19460998
J Clin Invest. 2008 Dec;118(12):3930-42
pubmed: 19033663
Br J Cancer. 2017 Jan;116(3):277-286
pubmed: 28006817
Trends Cancer. 2021 Aug;7(8):682-699
pubmed: 33736962
Nat Rev Cancer. 2020 Dec;20(12):743-756
pubmed: 33033407
J Clin Invest. 2020 Oct 1;130(10):5074-5087
pubmed: 32870818
Exp Mol Med. 2017 Nov 17;49(11):e391
pubmed: 29147009
Plant Foods Hum Nutr. 2020 Mar;75(1):33-40
pubmed: 31741122
Cell Metab. 2021 Jan 5;33(1):33-50
pubmed: 33406403
Cancers (Basel). 2022 Sep 20;14(19):
pubmed: 36230479
Biochem Pharmacol. 2020 Jun;176:113902
pubmed: 32156660
Sci Rep. 2016 Jul 25;6:30212
pubmed: 27452117
Cancer Cell Int. 2021 Jan 20;21(1):62
pubmed: 33472628
J Cancer. 2021 Apr 19;12(12):3418-3426
pubmed: 33995620
Cell Res. 2018 Mar;28(3):265-280
pubmed: 29219147
Signal Transduct Target Ther. 2021 Nov 3;6(1):375
pubmed: 34728602
Nat Rev Mol Cell Biol. 2020 May;21(5):268-283
pubmed: 32144406
Cancer Lett. 2021 Apr 1;502:133-142
pubmed: 33444690
Cells. 2021 Sep 09;10(9):
pubmed: 34572020
Proc Natl Acad Sci U S A. 2007 May 29;104(22):9445-50
pubmed: 17517659
Cancers (Basel). 2011 Jul 22;3(3):3002-17
pubmed: 24310356
Cancer Metastasis Rev. 2007 Dec;26(3-4):705-15
pubmed: 17786535
Genom Data. 2015 Aug 14;6:99-107
pubmed: 26697345
Nat Rev Clin Oncol. 2020 Nov;17(11):675-686
pubmed: 32699310
J Mater Chem B. 2022 May 25;10(20):3849-3860
pubmed: 35470367
Bioconjug Chem. 2018 Sep 19;29(9):2936-2944
pubmed: 30148623
Ann Bot. 2016 Apr;117(5):769-79
pubmed: 26359425
Front Oncol. 2020 Nov 25;10:606436
pubmed: 33324568
Bioessays. 2021 Jul;43(7):e2100029
pubmed: 33998010
Front Pharmacol. 2018 Jan 04;8:958
pubmed: 29403375
Front Oncol. 2020 Mar 10;10:304
pubmed: 32211331
Cancers (Basel). 2020 Nov 03;12(11):
pubmed: 33153193
Plant Foods Hum Nutr. 2023 Mar;78(1):230-232
pubmed: 36525173
Br J Cancer. 2020 Feb;122(4):465-472
pubmed: 31831859
Mol Carcinog. 2023 May;62(5):577-582
pubmed: 36752344
Oncogene. 2016 Mar 24;35(12):1585-95
pubmed: 26148236
Biochimie. 2023 May;208:180-185
pubmed: 36638953
Appl Environ Microbiol. 2008 Sep;74(18):5710-23
pubmed: 18641162
Bioessays. 2021 Jul;43(7):e2000305
pubmed: 33984158
Plant Foods Hum Nutr. 2011 Nov;66(4):328-34
pubmed: 21964875
Cancers (Basel). 2022 Dec 07;14(24):
pubmed: 36551514
Oncotarget. 2017 Jul 28;8(40):68095-68107
pubmed: 28978099
J Pharm Pharmacol. 2021 Sep 7;73(10):1369-1376
pubmed: 34014301
Nat Med. 2016 Mar;22(3):262-9
pubmed: 26828195
Nature. 2017 Nov 2;551(7678):115-118
pubmed: 29045397
J Mater Chem B. 2021 Nov 3;9(42):8871-8881
pubmed: 34693964
Front Mol Biosci. 2022 Jan 04;8:796385
pubmed: 35059436
Front Immunol. 2020 Oct 21;11:2166
pubmed: 33193295
J Clin Invest. 2021 Jun 1;131(11):
pubmed: 33878034
Cell Rep. 2020 Dec 15;33(11):108500
pubmed: 33326785
Nat Cell Biol. 2015 Apr;17(4):351-9
pubmed: 25774832
J Exp Clin Cancer Res. 2022 Apr 11;41(1):137
pubmed: 35410237
Nat Rev Mol Cell Biol. 2010 Jan;11(1):50-61
pubmed: 19997129
Cancer Res. 2019 Apr 15;79(8):1952-1966
pubmed: 30755444
Proc Natl Acad Sci U S A. 2002 Jul 23;99(15):10156-61
pubmed: 12119406
Cell Stem Cell. 2017 Feb 2;20(2):233-246.e7
pubmed: 27989769
FASEB J. 2020 Oct;34(10):13106-13124
pubmed: 32808332
Science. 1956 Aug 10;124(3215):267-9
pubmed: 13351638
Proc Natl Acad Sci U S A. 2021 Jan 19;118(3):
pubmed: 33452133
Oncotarget. 2017 Aug 6;8(40):66925-66939
pubmed: 28978006
Front Oncol. 2022 Jun 23;12:891652
pubmed: 35814435
Pharm Biol. 2016 Jul;54(7):1223-36
pubmed: 26154521
World J Surg Oncol. 2019 May 31;17(1):91
pubmed: 31146753
Cell. 2020 Sep 17;182(6):1490-1507.e19
pubmed: 32916131
PLoS One. 2015 Sep 09;10(9):e0137595
pubmed: 26352258
Proc Natl Acad Sci U S A. 2021 Mar 9;118(10):
pubmed: 33653947
Neoplasia. 2015 Aug;17(8):671-84
pubmed: 26408259
Front Oncol. 2022 Sep 16;12:1000957
pubmed: 36185249
J Bioenerg. 1973;4(6):533-62
pubmed: 4771418
Eur Thyroid J. 2021 Jul;10(4):285-294
pubmed: 34395300
Int J Mol Sci. 2023 Feb 13;24(4):
pubmed: 36835122
Cancer Lett. 2020 Aug 1;484:65-71
pubmed: 32387442
J Extracell Vesicles. 2021 Aug;10(10):e12132
pubmed: 34429859
Cancer Res. 2000 Dec 15;60(24):7075-83
pubmed: 11156414
PLoS One. 2013 Sep 12;8(9):e75154
pubmed: 24069390
Sci Rep. 2020 Aug 12;10(1):13613
pubmed: 32788634
Biochim Biophys Acta Mol Basis Dis. 2021 Feb 1;1867(2):166016
pubmed: 33246010
Cell. 2017 Oct 5;171(2):358-371.e9
pubmed: 28985563
Sci Adv. 2016 May 27;2(5):e1600200
pubmed: 27386546
Proc Natl Acad Sci U S A. 2021 Apr 5;118(14):
pubmed: 33722932
Trends Biochem Sci. 2019 Feb;44(2):153-166
pubmed: 30473428
Int J Mol Sci. 2019 Jan 09;20(2):
pubmed: 30634425
Science. 1956 Feb 24;123(3191):309-14
pubmed: 13298683
Sci Rep. 2019 Dec 12;9(1):18954
pubmed: 31831830
Cell. 2016 Feb 11;164(4):681-94
pubmed: 26853473

Auteurs

Davide Gnocchi (D)

Interdisciplinary Department of Medicine, University of Bari School of Medicine, Piazza G. Cesare, 11, 70124 Bari, Italy.

Dragana Nikolic (D)

Interdisciplinary Department of Medicine, University of Bari School of Medicine, Piazza G. Cesare, 11, 70124 Bari, Italy.

Rosa Rita Paparella (RR)

Interdisciplinary Department of Medicine, University of Bari School of Medicine, Piazza G. Cesare, 11, 70124 Bari, Italy.

Carlo Sabbà (C)

Interdisciplinary Department of Medicine, University of Bari School of Medicine, Piazza G. Cesare, 11, 70124 Bari, Italy.

Antonio Mazzocca (A)

Interdisciplinary Department of Medicine, University of Bari School of Medicine, Piazza G. Cesare, 11, 70124 Bari, Italy.

Classifications MeSH