Linking Migraine to Gut Dysbiosis and Chronic Non-Communicable Diseases.
chronic non-communicable diseases
gut microbiota
lifestyle changes
migraine
nutritional approaches
Journal
Nutrients
ISSN: 2072-6643
Titre abrégé: Nutrients
Pays: Switzerland
ID NLM: 101521595
Informations de publication
Date de publication:
11 Oct 2023
11 Oct 2023
Historique:
received:
11
09
2023
revised:
02
10
2023
accepted:
07
10
2023
medline:
30
10
2023
pubmed:
28
10
2023
entrez:
28
10
2023
Statut:
epublish
Résumé
In the world, migraine is one of the most common causes of disability in adults. To date, there is no a single cause for this disorder, but rather a set of physio-pathogenic triggers in combination with a genetic predisposition. Among the factors related to migraine onset, a crucial role seems to be played by gut dysbiosis. In fact, it has been demonstrated how the intestine is able to modulate the central nervous system activities, through the gut-brain axis, and how gut dysbiosis can influence neurological pathologies, including migraine attacks. In this context, in addition to conventional pharmacological treatments for migraine, attention has been paid to an adjuvant therapeutic strategy based on different nutritional approaches and lifestyle changes able to positively modulate the gut microbiota composition. In fact, the restoration of the balance between the different gut bacterial species, the reconstruction of the gut barrier integrity, and the control of the release of gut-derived inflammatory neuropeptides, obtained through specific nutritional patterns and lifestyle changes, represent a possible beneficial additive therapy for many migraine subtypes. Herein, this review explores the bi-directional correlation between migraine and the main chronic non-communicable diseases, such as diabetes mellitus, arterial hypertension, obesity, cancer, and chronic kidney diseases, whose link is represented by gut dysbiosis.
Identifiants
pubmed: 37892403
pii: nu15204327
doi: 10.3390/nu15204327
pmc: PMC10609600
pii:
doi:
Types de publication
Journal Article
Review
Langues
eng
Sous-ensembles de citation
IM
Références
Nutrients. 2023 Mar 22;15(6):
pubmed: 36986268
J Headache Pain. 2022 Apr 12;23(1):34
pubmed: 35410119
Int J Mol Sci. 2020 Feb 07;21(3):
pubmed: 32046139
Cephalalgia. 2018 Jan;38(1):1-211
pubmed: 29368949
Lancet. 2021 Dec 19;396(10267):2006-2017
pubmed: 33275908
Neurol Clin. 2019 Nov;37(4):631-649
pubmed: 31563224
Antioxidants (Basel). 2020 Jan 28;9(2):
pubmed: 32012936
Hum Genet. 2023 Aug;142(8):1185-1200
pubmed: 37306871
Headache. 1993 Sep;33(8):442-5
pubmed: 8262786
J Clin Neurol. 2018 Jul;14(3):366-373
pubmed: 29971976
Nutrients. 2021 May 31;13(6):
pubmed: 34072834
CMAJ. 2006 Mar 14;174(6):801-9
pubmed: 16534088
Genome Biol. 2014;15(7):R89
pubmed: 25146375
Rev Neurol (Paris). 2013 May;169(5):406-12
pubmed: 23608071
Biology (Basel). 2022 Mar 21;11(3):
pubmed: 35336852
Cephalalgia. 2002 Oct;22(8):633-58
pubmed: 12383060
J Headache Pain. 2020 Apr 29;21(1):42
pubmed: 32349653
J Headache Pain. 2021 Dec 20;22(1):155
pubmed: 34930118
Neurology. 2017 May 9;88(19):1795-1804
pubmed: 28404807
Nutrients. 2014 Dec 24;7(1):17-44
pubmed: 25545101
Mol Metab. 2021 Dec;54:101350
pubmed: 34626852
Allergol Int. 2017 Oct;66(4):515-522
pubmed: 28826938
J Hematol Oncol. 2008 Dec 18;1:26
pubmed: 19094231
Clin Interv Aging. 2018 Nov 28;13:2443-2452
pubmed: 30568435
Front Nutr. 2021 Jul 06;8:685564
pubmed: 34295917
Front Physiol. 2016 Feb 18;7:51
pubmed: 26924990
BMC Neurol. 2022 Nov 12;22(1):422
pubmed: 36368970
BMJ Open. 2020 Sep 21;10(9):e035677
pubmed: 32958481
Oncotarget. 2017 May 10;8(32):53829-53838
pubmed: 28881854
Integr Med (Encinitas). 2014 Dec;13(6):17-22
pubmed: 26770121
Microbiome. 2017 Sep 4;5(1):113
pubmed: 28870230
JAMA. 2003 Jan 1;289(1):65-9
pubmed: 12503978
BMJ Open. 2018 Mar 27;8(3):e020498
pubmed: 29593023
Am J Clin Nutr. 2010 Nov;92(5):1189-96
pubmed: 20810976
Mol Nutr Food Res. 2018 Jun;62(11):e1800160
pubmed: 29665619
Front Neurosci. 2018 Dec 11;12:930
pubmed: 30618559
Cephalalgia. 2017 Mar;37(3):251-264
pubmed: 27013238
Drugs. 2022 Jul;82(10):1117-1125
pubmed: 35781795
Int J Mol Sci. 2019 Nov 28;20(23):
pubmed: 31795299
Clin Exp Allergy. 2006 Oct;36(10):1215-7
pubmed: 17014427
J AOAC Int. 2019 Sep 1;102(5):1397-1400
pubmed: 31200785
Rev Lat Am Enfermagem. 2021 Jul 19;29:e3446
pubmed: 34287544
J Headache Pain. 2020 Jun 16;21(1):76
pubmed: 32546227
Front Nutr. 2021 Mar 05;8:653765
pubmed: 33748178
Nutrients. 2020 Apr 28;12(5):
pubmed: 32354060
Eur Neurol. 1991;31(5):279-81
pubmed: 1884718
Neurol Sci. 2017 May;38(Suppl 1):117-120
pubmed: 28527067
J Headache Pain. 2021 Oct 10;22(1):123
pubmed: 34629054
J Clin Med. 2019 Sep 11;8(9):
pubmed: 31514352
Nutrients. 2019 Oct 17;11(10):
pubmed: 31627352
Mol Neurobiol. 2020 Jan;57(1):461-468
pubmed: 31378003
Front Nutr. 2022 Jul 08;9:907789
pubmed: 36159496
Sci Rep. 2022 Mar 7;12(1):3623
pubmed: 35256680
Ann Gastroenterol. 2015 Apr-Jun;28(2):203-209
pubmed: 25830558
Headache. 2009 Mar;49(3):445-56
pubmed: 19267787
Front Cell Infect Microbiol. 2021 Mar 26;11:590202
pubmed: 33842380
Sci Rep. 2020 Sep 25;10(1):15792
pubmed: 32978424
Int J Environ Res Public Health. 2014 May 05;11(5):4745-67
pubmed: 24859749
Nutrients. 2021 Jan 04;13(1):
pubmed: 33406683
Eur J Nutr. 2018 Feb;57(1):1-24
pubmed: 28393285
J Headache Pain. 2018 Nov 15;19(1):111
pubmed: 30442087
JBMR Plus. 2020 Oct 18;5(1):e10419
pubmed: 33553986
Headache. 2017 Feb;57(2):184-193
pubmed: 27774589
Int J Mol Sci. 2019 Nov 15;20(22):
pubmed: 31731606
World J Clin Cases. 2022 Oct 6;10(28):9985-10003
pubmed: 36246826
Eur J Neurol. 2007 Jul;14(7):738-44
pubmed: 17594328
Front Neurosci. 2021 Mar 23;15:616883
pubmed: 33833660
J Neurosci. 2015 Apr 29;35(17):6619-29
pubmed: 25926442
Int J Mol Sci. 2020 Apr 11;21(8):
pubmed: 32290414
Nutr Neurosci. 2023 Jan;26(1):1-10
pubmed: 34870564
Viruses. 2022 May 01;14(5):
pubmed: 35632692
BMJ. 2021 Jun 30;374:n1448
pubmed: 34526307
Curr Pain Headache Rep. 2018 Oct 5;22(12):81
pubmed: 30291562
Molecules. 2019 Oct 08;24(19):
pubmed: 31597389
Therap Adv Gastroenterol. 2013 Jan;6(1):39-51
pubmed: 23320049
Gerontology. 2018;64(6):513-520
pubmed: 30025401
Cell Rep Med. 2020 Dec 22;1(9):100156
pubmed: 33377127
Microorganisms. 2019 Jan 10;7(1):
pubmed: 30634578
Antibiotics (Basel). 2015 Aug 07;4(3):337-57
pubmed: 27025628
Cleve Clin J Med. 2017 Aug;84(8):631-638
pubmed: 28806162
Nutrients. 2021 Apr 01;13(4):
pubmed: 33915885
J Vet Res. 2020 Apr 30;64(2):281-288
pubmed: 32587916
Neurol Sci. 2010 Jun;31 Suppl 1:S41-3
pubmed: 20464581
Medicine (Baltimore). 2016 Jul;95(30):e4031
pubmed: 27472675
Pain Physician. 2017 Feb;20(2):E251-E255
pubmed: 28158162
Mov Disord. 2012 May;27(6):771-4
pubmed: 22314772
Nutrients. 2020 Dec 22;13(1):
pubmed: 33375042
J Clin Med. 2021 Mar 21;10(6):
pubmed: 33801153
J Physiol. 2006 Apr 1;572(Pt 1):31-44
pubmed: 16469780
Neurol Sci. 2022 Sep;43(9):5729-5734
pubmed: 35676560
Metab Syndr Relat Disord. 2015 Dec;13(10):423-44
pubmed: 26569333
Nutrients. 2021 Jul 05;13(7):
pubmed: 34371817
Cureus. 2020 Aug 30;12(8):e10128
pubmed: 33005542
J Appl Microbiol. 2008 Feb;104(2):305-44
pubmed: 18215222
Front Cell Infect Microbiol. 2020 Nov 24;10:572912
pubmed: 33330122
Neurobiol Pain. 2022 Apr 09;11:100090
pubmed: 35464185
Arq Neuropsiquiatr. 2021 Dec;79(12):1129-1137
pubmed: 34877985
Ann Indian Acad Neurol. 2022 Jan-Feb;25(1):82-87
pubmed: 35342263
Nutrients. 2021 Dec 10;13(12):
pubmed: 34959985
Int J Mol Sci. 2019 Jul 12;20(14):
pubmed: 31336935
Nat Commun. 2020 Oct 15;11(1):5206
pubmed: 33060586
Biochem J. 2017 May 16;474(11):1823-1836
pubmed: 28512250
Cell. 2014 Mar 27;157(1):121-41
pubmed: 24679531
BMC Sports Sci Med Rehabil. 2022 Jul 7;14(1):122
pubmed: 35799284
Pharmacol Ther. 2008 Nov;120(2):157-71
pubmed: 18789357
Eur Rev Med Pharmacol Sci. 2023 Apr;27(8):3733-3746
pubmed: 37140322
Continuum (Minneap Minn). 2012 Aug;18(4):807-22
pubmed: 22868543
Eur J Public Health. 2022 Apr 1;32(2):297-301
pubmed: 35021188
JAMA Neurol. 2019 Mar 1;76(3):257-263
pubmed: 30556831
Am J Clin Nutr. 2016 Aug;104(2):324-33
pubmed: 27385608
Cephalalgia. 2007 Nov;27(11):1293-300
pubmed: 17970989
Nutr J. 2011 Nov 16;10:125
pubmed: 22087545
Nutrients. 2021 Nov 10;13(11):
pubmed: 34836254
Biochar. 2023;5(1):33
pubmed: 37325199
Proc Natl Acad Sci U S A. 1998 Aug 18;95(17):10235-9
pubmed: 9707630
Diabetes Metab Syndr Obes. 2018 Jul 20;11:367-374
pubmed: 30050314
Immunol Rev. 2017 Sep;279(1):70-89
pubmed: 28856738
Am J Emerg Med. 2014 Sep;32(9):976-81
pubmed: 24993684
Nutrients. 2020 Oct 03;12(10):
pubmed: 33022934
Headache. 2018 Jan;58(1):184-193
pubmed: 28862769
Epilepsy Res. 2020 Nov;167:106454
pubmed: 32987244
Mediators Inflamm. 2018 Aug 27;2018:9524075
pubmed: 30224900
Front Neurol. 2022 Feb 23;12:800605
pubmed: 35281991
Genes (Basel). 2019 Jul 15;10(7):
pubmed: 31311141
Front Cell Infect Microbiol. 2020 Jul 07;10:297
pubmed: 32733812
Curr Pharm Des. 2019;25(33):3550-3562
pubmed: 31538885
Clin Allergy. 1982 Mar;12(2):145-9
pubmed: 6176358
J Headache Pain. 2019 Mar 25;20(1):30
pubmed: 30909864
Biosci Rep. 2018 Apr 13;38(2):
pubmed: 29208770
J Diabetes Metab Disord. 2016 Sep 08;15(1):37
pubmed: 27617234
Biomedicines. 2023 Apr 08;11(4):
pubmed: 37189745
Microb Ecol Health Dis. 2015 Feb 02;26:26050
pubmed: 25651996
Curr Obes Rep. 2016 Mar;5(1):51-64
pubmed: 26865085
Nutrients. 2019 Jul 31;11(8):
pubmed: 31370376
Microb Ecol Health Dis. 2018 Nov 08;29(1):1542921
pubmed: 30425612
Eur Rev Med Pharmacol Sci. 2022 Mar;26(6):2057-2074
pubmed: 35363356
J Neurogastroenterol Motil. 2013 Jul;19(3):301-11
pubmed: 23875096
Front Pharmacol. 2021 Aug 23;12:712531
pubmed: 34497516
Clin Nutr Res. 2018 Jan;7(1):40-47
pubmed: 29423388
Diabetes. 2010 Nov;59(11):2717-25
pubmed: 20980470
Cardiovasc Diabetol. 2022 Dec 9;21(1):275
pubmed: 36494651
Front Microbiol. 2016 Aug 19;7:1204
pubmed: 27594848
Wien Klin Wochenschr. 2016 Dec;128(Suppl 8):576-580
pubmed: 25854909
Nutrients. 2019 May 14;11(5):
pubmed: 31091761
Ann Transl Med. 2018 May;6(10):181
pubmed: 29951503
Nutrients. 2019 Jul 16;11(7):
pubmed: 31315227
Genome Med. 2016 Apr 13;8(1):39
pubmed: 27074706
BMJ Open. 2017 Dec 27;7(12):e018483
pubmed: 29284721
Integr Med (Encinitas). 2021 Aug;20(4):34-38
pubmed: 34602875
Br J Sports Med. 2020 Dec;54(24):1451-1462
pubmed: 33239350
Nutrients. 2022 Jun 14;14(12):
pubmed: 35745186
ISRN Nutr. 2013 Jan 02;2013:481651
pubmed: 24959545
Headache. 2016 Jan;56(1):12-35
pubmed: 26639834
World J Gastroenterol. 2016 Sep 28;22(36):8149-60
pubmed: 27688656
Pediatr Obes. 2017 Aug;12 Suppl 1:3-17
pubmed: 28447406
PLoS One. 2020 Mar 2;15(3):e0229204
pubmed: 32119675
Physiol Rev. 2019 Oct 1;99(4):1877-2013
pubmed: 31460832
Nutrients. 2020 Apr 14;12(4):
pubmed: 32295104
Eur J Clin Nutr. 2022 Apr;76(4):489-501
pubmed: 34584224
World J Gastroenterol. 2015 Jan 21;21(3):803-14
pubmed: 25624713
J Neurol Neurosurg Psychiatry. 2016 Jul;87(7):741-9
pubmed: 26733600
J Cell Mol Med. 2019 Jul;23(7):4505-4513
pubmed: 31106971
Vet Immunol Immunopathol. 2016 Apr;172:72-84
pubmed: 26809484
Curr Pharm Des. 2009;15(36):4165-72
pubmed: 20041818
Front Neurosci. 2019 Jan 29;13:5
pubmed: 30760973
Br J Pharmacol. 2010 May;160(1):20-35
pubmed: 20331608
Biomed Res Int. 2014;2014:514782
pubmed: 24524078
J Headache Pain. 2017 Dec;18(1):37
pubmed: 28324317
Epidemiology. 2013 Jan;24(1):129-34
pubmed: 23211346
Annu Rev Public Health. 2008;29:273-95
pubmed: 18173389
J Headache Pain. 2018 Feb 21;19(1):17
pubmed: 29468450
J Res Med Sci. 2014 Feb;19(2):164-74
pubmed: 24778671
J Cereb Blood Flow Metab. 2016 Sep;36(9):1603-13
pubmed: 26661201
J Ren Nutr. 2022 Sep;32(5):578-586
pubmed: 34736844
Cureus. 2021 Apr 1;13(4):e14243
pubmed: 33954064
Nutrients. 2020 Feb 26;12(3):
pubmed: 32110888
Proc Natl Acad Sci U S A. 2018 May 22;115(21):E4843-E4852
pubmed: 29735654
Clin Nutr. 2019 Feb;38(1):152-158
pubmed: 29475774
Headache. 2018 Nov;58(10):1530-1540
pubmed: 30341768
Microorganisms. 2023 Aug 14;11(8):
pubmed: 37630643
Headache. 2022 Jan;62(1):57-64
pubmed: 35041219
Addiction. 2022 Jul;117(7):2075-2095
pubmed: 34791767
J Clin Neurol. 2021 Apr;17(2):164-175
pubmed: 33835736
Nutr Neurosci. 2022 Nov;25(11):2324-2334
pubmed: 34379573
Pharmacol Res. 2021 Oct;172:105840
pubmed: 34450312
Int J Environ Res Public Health. 2019 Mar 15;16(6):
pubmed: 30875998
J Headache Pain. 2012 Jun;13(4):321-6
pubmed: 22278639
J Headache Pain. 2020 Feb 13;21(1):15
pubmed: 32054443
Arq Neuropsiquiatr. 2022 Jun;80(6):586-592
pubmed: 35946708
Cephalalgia. 2008 Feb;28(2):144-51
pubmed: 18197884
Front Nutr. 2022 Nov 21;9:1041907
pubmed: 36479297
Sci Rep. 2022 Feb 21;12(1):2878
pubmed: 35190593
Cancer. 2021 Dec 1;127(23):4368-4375
pubmed: 34606085
Cell Mol Gastroenterol Hepatol. 2018 Apr 12;6(2):133-148
pubmed: 30023410
Nutrition. 2023 Sep;113:112098
pubmed: 37356381
Front Neurosci. 2022 Jul 06;16:884579
pubmed: 35873818
Nat Commun. 2019 Apr 3;10(1):1517
pubmed: 30944304
Nutrients. 2021 Apr 12;13(4):
pubmed: 33921522
Biomedicines. 2023 Feb 22;11(3):
pubmed: 36979637
Nutrients. 2022 May 17;14(10):
pubmed: 35631237
Nutrients. 2020 Jun 03;12(6):
pubmed: 32503158
Neurol Sci. 2021 Dec;42(12):5277-5288
pubmed: 33856582
Foods. 2019 Feb 08;8(2):
pubmed: 30744001
Anal Biochem. 1976 Dec;76(2):634-47
pubmed: 998996
Cephalalgia. 2018 Mar;38(3):417-426
pubmed: 28114807
Front Nutr. 2023 Jun 07;10:1123657
pubmed: 37351190
Transl Psychiatry. 2019 Aug 5;9(1):190
pubmed: 31383846
J Transl Med. 2017 Apr 8;15(1):73
pubmed: 28388917
Front Neurol. 2014 Nov 21;5:241
pubmed: 25484876
Curr Pain Headache Rep. 2010 Dec;14(6):455-64
pubmed: 20927609
Nutrients. 2022 Mar 05;14(5):
pubmed: 35268064
Clin Exp Immunol. 2019 Oct;198(1):47-56
pubmed: 31121057
Nutr Neurosci. 2022 Oct;25(10):2092-2099
pubmed: 34148510
Ann Pharmacother. 2010 Feb;44(2):360-6
pubmed: 20086184
J Headache Pain. 2021 Apr 28;22(1):32
pubmed: 33910499
Schmerz. 2023 Apr 18;:
pubmed: 37072537
Curr Pain Headache Rep. 2021 Feb 25;25(3):14
pubmed: 33630184
J Headache Pain. 2017 Dec;18(1):20
pubmed: 28194570
Continuum (Minneap Minn). 2015 Aug;21(4 Headache):973-89
pubmed: 26252585
Front Public Health. 2013 Nov 13;1:52
pubmed: 24350221