[Resources and activities of voivodeship occupational medicine centers in Poland during the COVID-19 pandemic].

BACKGROUND

Voivodeship Occupational Medicine Centres (VOMC), being higher-level units towards basic units providing preventive care for employees in Poland, play a consultative, appeal, supervisory and registration role towards them. Additionally, they perform many other tasks specified in the Occupational Medicine Service Act, including conducting diagnostic and jurisprudential activities related to occupational diseases and postgraduate education in occupational medicine.

MATERIAL AND METHODS

The analysis covers data from 2017-2022 on VOMCs activities, derived from mandatory MZ-35 reporting.

RESULTS

Over 6 years, the number of employed physicians at VOMCs decreased from 830 in 2017 to 820 in 2022, with >20% of employment contracts transitioning to other forms of cooperation. The number of employed nurses decreased from 375 to 342, and the number of psychologists from 86 to 82. During the 3 years of the pandemic (2020-2022), compared to 2017-2019, the consultative activity of VOMCs for basic units of occupational health service decreased by nearly 30%, while appeal and supervisory activities decreased by 15.2% and 15.8%, respectively. The number of individuals receiving outpatient medical rehabilitation for occupational pathology decreased by >32%, and the number of services provided for established occupational pathology decreased by >14%. The number of certifications for occupational diseases decreased from 3963 in 2019 to 3518 in the first year of the pandemic, then increased to 4145 in 2021 and 3990 in 2022.

CONCLUSIONS

The COVID-19 pandemic had a significant impact on the functioning of VOMCs. Changes in specific areas of their judicial, consultative, appeal, supervisory, training and rehabilitation activities corresponded with the socio-legal changes observed between 2020-2022. The structure of employment at VOMCs and the scope of their tasks remained stable during the pandemic. The observed changes in employment of medical staff were in line with general trends in healthcare institutions and regional conditions. Med Pr Work Health Saf. 2024;75(4).

WSTĘP

Wojewódzkie ośrodki medycyny pracy (WOMP) to jednostki wyższego szczebla nad jednostkami podstawowymi realizującymi opiekę profilaktyczną nad pracującymi w Polsce. Pełnią wobec nich rolę konsultacyjną, odwoławczą, nadzorczą i rejestrową. Ponadto realizują szereg innych zadań ujętych w ustawie o służbie medycyny pracy (SMP), w tym prowadzą działalność diagnostyczną i orzeczniczą w zakresie chorób zawodowych oraz podyplomowe kształcenie z zakresu medycyny pracy.

MATERIAŁ I METODY

Analizą objęto dane o działalności WOMP-ów z lat 2017–2022 pochodzące z obligatoryjnej sprawozdawczości dokonywanej na formularzach MZ-35.

WYNIKI

Ogółem w WOMP-ach w badanych 6 latach liczba zatrudnionych lekarzy zmniejszyła się z 830 w 2017 r. do 820 w 2022 r., przy czym liczba umów o pracę wśród nich zmniejszyła się o ponad 20% na rzecz innych form współpracy. Liczba zatrudnionych pielęgniarek zmniejszyła się w tym samym czasie z 375 do 342, a psychologów z 86 do 82. W okresie 3 lat pandemii (2020–2022), w porównaniu z latami 2017–2019, działalność konsultacyjna WOMP-ów dla jednostek podstawowych SMP uległa obniżeniu niemal o 30%, działalność odwoławcza o 15,2%, a nadzorcza o 15,8%. Liczba osób objętych ambulatoryjną rehabilitacją leczniczą w związku z patologią zawodową zmniejszyła się o ponad 32%, a liczba świadczeń realizowanych w związku ze stwierdzoną patologią zawodową o ponad 14%. Liczba orzeczeń w sprawie chorób zawodowych w pierwszym roku pandemii obniżyła się z 3963 w 2019 r. do 3518, by następnie wzrosnąć do 4145 w 2021 r. i 3990 w 2022 r.

WNIOSKI

Pandemia COVID-19 znacząco wpłynęła na funkcjonowanie WOMP-ów, a zmiany w poszczególnych obszarach działalności orzeczniczej, konsultacyjnej, odwoławczej, nadzorczej, szkoleniowej i rehabilitacyjnej odpowiadały chronologii zmian społeczno-prawnych obserwowanych w latach 2020–2022. Struktura zatrudnienia w WOMP-ach i zakres realizowanych przez nie zadań w czasie pandemii pozostawały stabilne, a obserwowane zmiany w formie zatrudnienia personelu medycznego odpowiadały ogólnym tendencjom w zakładach opieki zdrowotnej i uwarunkowaniom regionalnym. Med Pr Work Health Saf. 2024;75(4).

Informations de copyright

This work is available in Open Access model and licensed under a CC BY-NC 3.0 PL license.